Atopowe zapalenie skóry
Atopowe zapalenie skóry (wyprysk atopowy) – to przewlekła choroba alergiczna skóry, której głównym objawem jest świąd i suchość skóry. Termin atopia oznacza bardzo silną nadwrażliwość na określone czynniki środowiskowe, np. sierść zwierząt, pyłki, grzyby pleśniowe, składniki pokarmowe, roztocza kurzu domowego lub pierze.
Objawy:
- Silny świąd skóry, zwłaszcza w okolicach twarzy (skaza mleczna: na policzkach niemowlęcia skóra przypomina przypalone resztki mleka), na szyi, w dołach łokciowych i podkolanowych. Dziecko może drapać się tak intensywnie, że przestaje dopiero wtedy, gdy rozdrapie skórę do krwi. Kryzysy swędzenia występują zazwyczaj w nocy, mogą być także odpowiedzią na stres.
- Skóra jest sucha, łuszczy się, często występują grudki, pęcherzyki i strupy.
- W zajętych miejscach skóra jest bardzo czerwona, natomiast reszta ciała ma barwę szarawo-bladą.
- W okresach zaostrzeń oraz w zaawansowanej fazie choroby może dojść do ograniczenia sprawności ruchowej, zwłaszcza kończyn.
- Czasami daje się zauważyć opóźnienie rozwoju dziecka.
Postępowanie:
1.Leki doustne
- Przeciwhistaminowe – ich głównym zadaniem jest złagodzenie świądu skóry. Wiele leków z tej grupy wywiera jednak wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, powodując takie objawy jak zmęczenie i niepokój.
- Kortykosteroidy – większość rodziców obawia się stosowania leków z tej grupy. Warto zasięgnąć informacji na temat zalet i wad kortykosteroidów, by w razie konieczności ich zastosowania móc przestrzegać środków ostrożności.
2.Pielęgnacja ciała
- W ostrym rzucie choroby – nie należy smarować dziecka kryjącymi maściami natłuszczającymi, ponieważ upośledzają one chłodzenie skóry i mogą nasilać świąd. Zamiast tego stosujemy: okłady z zimnej wody lub czarnej herbaty, maści, które zawierają mocznik, barwniki na sączące się zmiany skórne, maści dziegciowe.
- W okresie przewlekłym choroby – pomiędzy ostrymi rzutami choroby należy regularnie natłuszczać bardzo suchą skórę dziecka. W tym celu zaleca się stosowanie maści z lanoliną lub preparatów zawierających olej z wiesiołka. Smarujemy tylko cienką warstwą maści lub kremu!
Zdania na temat mycia ciała są podzielone. Za codzienną kąpielą lub prysznicem przemawia to, że zabiegi te pozwalają zmyć resztki maści, złuszczony naskórek i zarazki. Przeciwko przemawia to, że mogą one wywoływać świąd przez mechaniczne drażnienie skóry oraz przez usuwanie z powierzchni ciała cienkiej warstwy łoju, co dodatkowo wysusza skórę.
Podejmując decyzję o sposobie pielęgnacji dziecka kierujmy się jego samopoczuciem. Jeśli po kąpieli dziecko skarży się na uporczywe swędzenie, trzeba kąpać je jak najrzadziej. Z zasady myjemy dziecko w chłodnej wodzie, gdyż jest ona lepiej tolerowana. Do kąpieli można dodawać nadmanganian potasu w ostrych fazach choroby i olejki do kąpieli zgodnie z zaleceniami lekarza. Wycieramy dziecko bardzo miękkimi ręcznikami – dotykamy delikatnie, nie pocieramy!
Ubieramy i rozbieramy dziecko powoli. Ubranie powinno być miękkie i chłodne z takich materiałów jak bawełna, jedwab, wiskoza. Obcinamy paznokcie dziecka zawsze krótko, nadając im zaokrąglony kształt, co pozwoli zmniejszyć uszkodzenie skóry w czasie drapania.
3. Żywienie
Istnieje wiele różnych poglądów na temat żywienia dzieci z atopowym zapaleniem skóry: z jednej strony zaleca się rygorystyczne przestrzeganie diety z długą listą zakazanych produktów spożywczych, z drugiej zaś odrzuca wszelkie diety eliminacyjne. Badania wykazały, ze jedynie u ok. 30% dzieci alergia spowodowana jest przez środki spożywcze. Dlatego warto zasięgnąć kompetentnej porady lekarza.
4.Otoczenie dziecka
Jeśli u dziecka jednoznacznie stwierdzono alergię na określone czynniki, próbujemy nie dopuszczać do kontaktu z alergenami.
Klimat w pokoju: większość chorych najlepiej znosi niskie temperatury i wilgotność powietrza między 40 a 70%.
Anna Kuźniar
Źródło:
B. Brand-Horsting, Leksykon chorób wieku dziecięcego, Warszawa 2005.