Biegunka
Biegunka towarzyszy dzieciom podczas wielu chorób. Określana jest jako stan, w którym niemowlę karmione sztucznie oddaje 3 lub więcej wolnych stolców w ciągu 24 godzin lub jeden stolec patologiczny, czyli zawierający krew, śluz lub ropę. Rozróżniamy biegunkę ostrą – jeżeli trwa nie dłużej niż 10 dni i przewlekłą, jeżeli utrzymuje się powyżej 10–14 dni.
Przyczyny:
- Nietolerancja pokarmów;
- Spożycie nieświeżych produktów spożywczych;
- Bakterie (z rodzaju Salmonella, E. Coli), rotawirusy, pasożyty (lamblie);
- Niepożądane działania leków;
- Bolesne ząbkowanie;
- Choroby zapalne jelit, np. choroba Crohna, wrzodzejące zapalenie jelita grubego;
- Czynniki psychiczne, np. lęk, zdenerwowanie.
Zasadniczym problemem w przebiegu biegunki jest utrata płynów ustrojowych, co może prowadzić do stopniowego odwodnienia dziecka. Im mniejsze dziecko, tym większe ryzyko odwodnienia, dlatego u noworodka czy niemowlęcia biegunkę należy traktować poważnie i koniecznie skonsultować się z lekarzem.
Objawy:
- Ilość stolca jest większa niż zwykle, a wypróżnienia częstsze;
- Zmniejszenie konsystencji stolca (papkowate, wodniste);
- Zmieniona barwa stolca (często żółtawozielony);
- Nieprzyjemny, lekko kwaśny zapach stolca;
- Wzmożona czynność jelit może być przyczyną bólów brzucha.
Często obok biegunki u dzieci występują również wymioty. W przypadku pojawienia się obu dolegliwości dziecko wyraźnie traci na wadze.
Postępowanie
1.Żywienie dziecka
- Wyrównanie utraty płynów. W przypadku ciężkiej biegunki u bardzo małych dzieci zaleca się specjalny roztwór (doustny płyn nawadniający, np. Gastrolit, Saltoral), który uzupełnia dodatkowo utracone składniki mineralne (sód, potas, wapń). Dzieci karmione piersią karmimy cały czas. Do picia można podawać wodę, rozcieńczone soki owocowe lub herbatę, zupy – najlepiej lekko posolone.
- Zmiany dietetyczne. Ważne, by nie dawać dziecku mleka ani produktów mlecznych, gdyż uszkodzone jelito nie jest w stanie strawić zawartych w nich dużych ilości tłuszczu i białka. Odpowiednimi produktami są białe pieczywo lub suchary bez masła, ziemniaki, ryż lub makaron bez tłustych sosów, gotowana marchew, banany. Pomiędzy posiłkami można dać dziecku słone paluszki.
- Częste posiłki. Z reguły dzieci nie mają apetytu, dlatego podawajmy dużo małych posiłków (do 7 na dobę). „Osładzajmy” dziecku jedzenie czytaniem bajek, karmieniem go, krojeniem chleba na małe kawałeczki.
- Zapach acetonu. Jeśli wyczuwamy z ust dziecka lekki zapach acetonu (zapach zmywacza do paznokci), to znak, że dziecko zjadło zbyt mało węglowodanów. Wysoka zawartość acetonu może doprowadzić do wymiotów.
2.Pielęgnacja dziecka.
- Okres ostry. W tym okresie nie należy kąpać dziecka, gdyż zarazki wywołujące biegunkę mogą zostać przeniesione na inne części ciała lub innych członków rodziny.
- Pielęgnacja pośladków. To bardzo ważna czynność, gdyż częste wypróżnienia mogą spowodować odparzenie skóry. Dlatego powinniśmy smarować pośladki dziecka warstwą kremu ochronnego. Po każdym wypróżnieniu myjmy dokładnie pupę dziecka, usuwając starannie resztki stolca. Jeśli doszło do uszkodzenia skóry na pupie, zabiegi pielęgnacyjne należy wykonywać bardzo delikatnie, gdyż skóra jest wówczas bardzo wrażliwa na ból.
Anna Kuźniar
Źródło:
B. Brand-Horsting, Leksykon chorób wieku dziecięcego, Warszawa 2005.