Jak zapobiegać przeziębieniom?
Któż z nas tego nie przechodził? Ból gardła, kichanie, gorączka, katar, brak apetytu, osłabienie, trudności w koncentracji, ból głowy to podstawowe objawy przeziębienia. Tego typu „przyjemność” dopada nas najczęściej w okresie jesienno-zimowym, niewykluczone też, że przeziębienie dopadnie nas w lecie podczas chłodniejszych dni lub podczas przesadnego używania klimatyzacji w pomieszczeniach lub samochodzie.
W naszym klimacie przeziębienie należy do jednych z najpowszechniejszych schorzeń. Jest dość uciążliwe, jednak nie stanowi większego zagrożenia. W przypadku osób starszych zalecana jest większa ostrożność, gdyż ewentualne powikłania mogą stanowić poważne niebezpieczeństwo.
Przyczyną przeziębienia są wirusy między innymi: Adenoviridae i Rhinoviridae. Te drobnoustroje bytują w środowisku człowieka, przeważnie w miejscach dużych skupisk: supermarketach, szpitalach, przychodniach czy autobusach. Przenoszenie wirusów odbywa się drogą kropelkową, czyli na wdychaniu drobin śliny zanieczyszczonych zarazkami, rozpylanych w powietrzu przez osobę kaszlącą lub kichającą.
Człowiek nieustannie ma kontakt z drobnoustrojami chorobotwórczymi. Dzięki mechanizmom odpornościowym nie dochodzi za każdym razem do pojawienia się choroby. W przeciwnym razie życie ludzkie byłoby pasmem niekończących się schorzeń. System immunologiczny eliminuje wirusy i bakterie atakujące nasz organizm. Bywają jednak momenty, gdy nasza odporność jest osłabiona i dochodzi do przeziębień. Dzieje się tak podczas wychłodzenia organizmu. Pod wpływem odpowiednio długo działającej niskiej temperatury dochodzi do odruchowej reakcji, polegającej na rozszerzeniu naczyń krwionośnych. Działanie to ma na celu przywrócenie prawidłowej ciepłoty ciała poprzez zwiększenie przepływu krwi. Skutkiem ubocznym tego jest zwiększenie przepuszczalności drobnych żył. Powoduje to wzrost produkcji wydzieliny przez gruczoły błony śluzowej dróg oddechowych. Ponadto przebywanie w niskiej temperaturze wiąże się ze stresem biologicznym, który osłabia nasz system immunologiczny.
Przeziębienie ujawnia się w ciągu kilkunastu godzin do jednej doby. Początkowo pojawia się niewielki ból gardła i nieżyt błony śluzowej jamy nosowej – katar. Następnie dołącza się kichanie i niekiedy zapalenie spojówek z przekrwieniem. Ujawnia się również gorączka. Błona śluzowa gardła bywa silne przekrwiona, migdałki są powiększone, obecny jest uporczywy ból głowy.
Profilaktyka w przypadku przeziębienia polega oczywiście na unikaniu czynników wywołujących schorzenie. Niestety nie da się uniknąć zupełnie kontaktu z drobnoustrojami, dlatego konieczne jest wzmacnianie układu odpornościowego. Najistotniejszym założeniem profilaktyki jest wyeliminowanie sytuacji wychłodzenia organizmu. Należy zatem dostosować ubiór do warunków pogodowych. Trzeba wziąć pod uwagę nie tylko temperaturę powietrza, ale też siłę wiatru i wilgotność. W lecie zaleca się rozsądne korzystanie z klimatyzacji, która może spowodować przeziębienie. Bezwzględnie należy chronić stopy, osłaniając je przed zimnem i przemoczeniem. Absolutnie przeciwwskazane jest picie alkoholu w czasie wychłodzenia organizmu. Daje on jedynie pozorne poczucie ciepła. Rozszerza bowiem naczynia krwionośne, przyczyniając się do osłabienia odporności naszego organizmu.
W sytuacji wychłodzenia organizmu należy podjąć odpowiednie kroki. Zaleca się przyjmowanie większej dawki witaminy C (nawet 1 gram na dobę). Dużą skutecznością cieszy się preparat rutinoscorbin. Korzystne działanie ma również calcium w postaci tabletek musujących. Wskazane byłoby pozostanie w łóżku przez jeden dzień, połączone z przyjmowaniem dużych ilości gorących płynów: herbata z cytryną lub mleko z miodem. Bardzo pozytywne efekty daje spożywanie czosnku.
Właściwe przechodzenie przeziębienia zapobiega pojawieniu się powikłań, do których należą: zapalenie oskrzeli i płuc, uporczywy kaszel z odksztuszaniem śluzowo-ropnej wydzieliny. Niezbędna jest wówczas wizyta u lekarza. Powikłania te są szczególnie groźne w przypadku dzieci i osób w podeszłym wieku.
Dariusz Hryciuk
Źródło:
Encyklopedia Zdrowia Rodziny.