Niedokrwistość (anemia) i jej rodzaje
Niedokrwistość (anemia) jest efektem spadku liczby czerwonych krwinek lub hemoglobiny na skutek utraty krwi np. w wyniku urazu lub choroby. Częstym powodem niedokrwistości jest niedobór witaminy B12,, żelaza i kwasu foliowego oraz niewydolność szpiku. Ponadto schorzenie to może być też wywołane przewlekłą hemolizą (rozpad erytrocytów połączony z wypływaniem z nich hemoglobiny do osocza krwi) lub wrodzoną żółtaczką hemolityczną.
Niedokrwistość spowodowana niedoborem żelaza w organizmie częściej dotyka kobiety niż mężczyzn. Typowe objawy tego typu niedokrwistości to: szorstkość i bladość skóry, zajady, zanik brodawek, pieczenie i bóle w jamie ustnej, łamliwość paznokci, wypadanie włosów. Często dochodzą do tego takie dolegliwości jak: zahamowanie przyrostu masy ciała, brak łaknienia, nadmierna senność, zawroty głowy, złe samopoczucie, uczucie ciągłego zmęczenia, zaburzenie rytmu serca.
Niedokrwistość megaloblastyczna powstaje na skutek niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego. Jest ona wynikiem zapalenia błony śluzowej żołądka lub zaburzeniem wchłaniania. Leczenie polega na uzupełnieniu niedoboru tych substancji w organizmie.
Niedokrwistość aplastyczna (pancytopenia aplastyczna) to zespół hematologiczny, który objawia się zaburzeniem w produkcji krwinek czerwonych, granulocytów i krwinek płytkowych przez uszkodzony szpik kostny.
Niedokrwistość hipoplastyczna dotyczy zaburzeń w produkcji krwinek czerwonych, natomiast produkcja granulocytów i płytek krwi nie ulega zmniejszeniu.
Podział niedokrwistości hipo- i aplastycznych:
Niedokrwistośc hipoplastyczna:
– wrodzona: zespół Blackfana-Diamonda;
– nabyta;
Niedokrwistość aplastyczna:
– wrodzona: zespół Fanconiego, zespół Estrena-Damesheka;
– nabyta.
Niedokrwistość hemolityczna spowodowana jest skróceniem czasu „życia” czerwonych krwinek. Dodatkowo zwiększa się ilość produkowanego barwnika żółciowego w kale i moczu oraz poziom bilirubiny wolnej i żelaza w surowicy. Przyczyną tego rodzaju niedokrwistości są uwarunkowania genetyczne (nieprawidłowa budowa otoczki erytrocytów) oraz uwarunkowania zewnętrzne (infekcje, zaburzenia składu osocza, leki, toksyny).
Choroba hemolityczna wywołana jest niezgodnością grup krwi matki i płodu. Hemoliza występuje, gdy przeciwciała matki przechodzą przez łożysko i wiążą się z krwinkami czerwonymi płodu, które potem są niszczone w śledzionie. Antygen, który najczęściej odpowiedzialny jest za konflikt serologiczny to czynnik Rh0 (D). Leczenie tego rodzaju zaburzenia polega na częściowej transfuzji krwi oraz objawowym zwalczaniu niewydolności krążeniowo–oddechowej.
Niedokrwistość autoimmunologiczna jest wynikiem powstania przeciwciał skierowanych przeciw własnym erytrocytom. Główną rolę w tego rodzaju niedokrwistości odgrywają przeciwciała klasy immunoglobulin G (IgG). Należą one do typu ciepłych. Znaczy to, że ich reakcja nasila się w temperaturze 37 o C.
Dariusz Hryciuk
Źródło:
Encyklopedia Zdrowia Rodziny.