Przekwitanie
W Polsce średni wiek, w którym kobieta przechodzi klimakterium, czyli przekwitanie, to 55 lat. Prawidłowy tryb życia, regularny wysiłek fizyczny, odpowiednia dieta, właściwa masa ciała i profilaktyka zapewniają bezpieczne przejście przez trudny okres menopauzy.
Klimakterium dzielimy na trzy okresy:
- Przedmenopauzalny – rozpoczyna się rok przed ostatnią miesiączką i charakteryzuje się pojawieniem się pierwszych objawów zwiastujących ustanie miesiączkowania.
- Okołomenopauzalny – to czas, w którym ustaje miesiączka.
- Pomenopauzalny – okres bezmiesiączkowy, który trwa do końca życia.
Z okresem przekwitania związane są dokuczliwe objawy zwane wypadowymi. Związane są z ustaniem hormonalnej czynności jajników i niedoborem estrogenu (żeński hormon płciowy). Do objawów tych należą: wrażenie kołatania serca, uderzenia gorąca, bóle głowy, trudności z koncentracją, nadpobudliwość nerwowa, zaburzenia snu.
Profilaktyka objawów wypadowych polega na zachowaniu higieny zdrowotnej oraz zastosowaniu hormonalnej terapii zastępczej. Higiena zdrowotna to nic innego jak odpowiedni tryb życia, na który składa się: regularny wysiłek fizyczny (np. pływanie, gimnastyka czy zwykły, długi spacer), odpowiednia dieta i walka z otyłością.
W profilaktyce menopauzy niezwykle ważna jest również higiena psychiczna. Klimakterium to wprawdzie trudny czas dla kobiety, gdzie praca zawodowa może być utrudniona, nie zaleca się jednak rezygnacji z pracy. Osamotnienie, pozostanie w pustym domu, z którego odeszły już dorosłe dzieci może prowadzić do pojawienia się tzw. zespołu „pustego gniazda”. Syndrom ten charakteryzuje dużą cześć kobiet w okresie menopauzy. Cechuje go depresyjny nastrój i zniechęcenie oraz drażniąca nadopiekuńczość wobec dorosłych dzieci. Dochodzi wówczas do konfliktów na linii matka-córka, teściowa-synowa. Higiena psychiczna przekwitania to również umiejętność dobrego zorganizowania wolnego czasu. Wskazane jest poszukiwanie nowych pasji, powrót do zajęć, na które nie miało się czasu w młodszym wieku, dokształcanie się, kino, teatr czy czytanie książek. Klimakterium nie może być czasem straconym dla kobiety, powinna wtedy raczej poświecić większą uwagę sobie.
Często sama higiena fizyczna i psychiczna nie jest wystarczająca do zwalczenia dokuczliwych objawów przekwitania. Niezbędna staje się terapia farmakologiczna. Lekarze wówczas przepisują preparaty stosowane w hormonalnej terapii zastępczej. Środki te zawierają estradiol – żeński hormon płciowy. Stosowanie samego estradiolu wywołuje poważne skutki uboczne, dlatego producenci leku dodają do niego progestagen, który naśladuje fizjologiczny wpływ progesteronu (zapobiega nadmiernemu przerostowi śluzówki macicy). Hormonalna terapia zastępcza może być stosowana dopiero po konsultacji i badaniach lekarskich. Trzeba bowiem wykluczyć istnienie przeciwwskazań, do których należą: rak sutka, rak macicy, zakrzepowe zapalenie żył głębokich.
W profilaktyce przekwitania ważne jest zerwanie z wszelkimi nałogami – palenie papierosów, spożywanie zbyt dużych ilości alkoholu. Nałogi tylko wzmagają siłę niekorzystnych objawów menopauzy.
Dariusz Hryciuk
Źródło:
Encyklopedia Zdrowia Rodziny.