Sole mineralne w organizmie człowieka
Sama nazwa sole mineralne odnosi się do soli spotykanych w organizmach żywych lub pożywieniu naturalnego pochodzenia. Są one bardzo ważne dla człowieka, ponieważ spełniają rolę budulca i regulatora, a w całym organizmie zajmują ok. 4 %.
W skład soli mineralnych wchodzą:
- Makroskładniki, czyli pierwiastki chemiczne, które w organizmie występują w bardzo małych ilościach, są to wręcz ilości śladowe. I choć są one tak małe, to są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Ubytek lub też ich nadmiar prowadzić może do bardzo poważnych zaburzeń fizjologicznych. W organizmie człowieka makroskładniki w większej ilości występują w postaci: węgla, tlenu, wapnia, azotu.
- Mikroskładniki – występujące w organizmie człowieka w śladowych ilościach pierwiastki chemiczne, które niezbędne są do prawidłowego działania organizmu. Należą do nich: bor, chrom, cyna, cynk, fluor, jod, kadm, kobalt, krzem, lit, mangan, molibden, nikiel, selen, wanad, żelazo.
Najważniejsze sole mineralne to:
- Chlorek sodu;
- Sole magnezu;
- Sole wapnia.
W organizmie człowieka dorosłego przeciętnie znajduje się:
- Chloru – 90-100 g;
- Chromu – 1-6 mg;
- Cynku – 1600-2300 mg;
- Fosforu – 700-900 g;
- Jodu – 90-100 g;
- Kobaltu – 1,1-1,5 mg;
- Magnezu – 25-35 g;
- Manganu – 10-20 mg;
- Miedzi – 60-80 g;
- Potasu – 110-140 mg;
- Siarki – 120-200 g;
- Sodu – 90-100 d;
- Wapnia – 1200 g;
- Żelaza – 3500-4500 mg.
Sole mineralne, podobnie jak witaminy, są niezbędne do prawidłowego rozwoju organizmów żywych. Muszą być one dostarczane wraz z pożywieniem, ponieważ nasze ciała nie potrafią ich wyprodukować.
Rola soli mineralnych w organizmie człowieka:
- sole mineralne są materiałem budulcowym (kości, zębów, skóry, włosów);
- wchodzą w skład: hemoglobiny, mioglobiny, tyroksyny, witaminy B12, ATP, ADP, enzymów;
- stanowią podstawę w gospodarce wodno-elektrolitowej;
- odgrywają podstawową rolę w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej;
- są podwaliną pobudliwości nerwowo-mięśniowej.
Ważne jest, aby zawsze pamiętać o urozmaicaniu diety. Należy jeść dużo owoców, warzyw, produktów zbożowych. Niestety, czasami bywa, że zapotrzebowanie naszego organizmu jest większe i niewystarczające są dawki soli mineralnych dostarczanych wraz z pożywieniem. W takich wypadkach można dostarczyć organizmowi brakujących składników w postaci produktów farmakologicznych, których przyjmowanie powinien zlecić lekarz.
Stany, w których najczęściej dochodzi do podawania soli mineralnych w postaci suplementów:
- W stanach niedoboru składników mineralnych;
- W ciąży;
- W trakcie karmienia piersią (laktacji);
- W czasie intensywnego wzrostu (np. u dzieci, nastolatków);
- Podczas przeziębień;
- Przy odwodnieniach;
- Podczas stosowania diety niskobiałkowej, np. u ludzi z niewydolnością nerek;
- W diecie wegetariańskiej, pozbawionej mięsa, jaj oraz mleka.
Nieodpowiednia ilość soli mineralnych w organizmie człowieka może prowadzić do różnych zaburzeń fizjologicznych takich jak:
- Biegunka;
- Nudności;
- Wymioty;
- Nadmierna potliwość;
- Nadmierne wydalanie;
- Zmniejszone przyjmowanie płynów.
Pamiętajmy, aby zawsze jeść zdrowo, gdyż tylko takie jedzenie może w pełni zaspokoić potrzeby naszego organizmu.
Agnieszka Kasperczyk-Bac