Zaburzenia snu
Sen towarzyszy nam od pierwszego do ostatniego dnia życia. Dzięki niemu wypoczywamy i odzyskujemy siły. To jeden z najważniejszych elementów mających wpływ na naszą witalność oraz samopoczucie. Dobry, głęboki sen wyzwala energię i pozytywnie wpływa na nasze funkcjonowanie w ciągu dnia.
Sen, podobnie jak prawidłowe odżywianie, ćwiczenia fizyczne i uregulowany tryb życia, odgrywa istotną rolę w utrzymaniu dobrego zdrowia. Podczas snu w naszym organizmie zachodzą różne procesy biochemiczne, których celem jest regeneracja sił. Odpoczywają nie tylko mięśnie. Relaksowi podlega także psychika człowieka i cały ośrodkowy układ nerwowy.
Sprawą indywidualną jest zapotrzebowanie na sen. Jest ono uwarunkowane wieloma czynnikami, czasami niezależnymi od danej osoby. Jednym z takich elementów determinujących ilość potrzebnego snu jest osobowość człowieka. Niektórym wystarcza zaledwie kilka godzin, inni natomiast potrzebują 10-godzinnego wypoczynku. Normą jest sen trwający 7-8 godzin. Na ilość snu ma również wpływ stan naszego zdrowia. Podczas wysokiej gorączki lub w czasie infekcji regeneracja sił walczącego z chorobą organizmu trwa dłużej. Większe zapotrzebowanie na sen mają również osoby wykonujące intensywny wysiłek fizyczny. Istotne jest nie tylko, ile godzin w ciągu doby poświęcamy na sen, ale również jakość tego snu.
Aby poradzić sobie z zaburzeniami snu, trzeba przestrzegać wymienionych poniżej zasad:
W ciągu dnia:
- Wykonaj kilka ćwiczeń;
- Zwracaj uwagę na leki, które zażywasz;
- Unikaj długich drzemek po południu;
- Zmniejsz spożycie używek późnym popołudniem;
- Unikaj sytuacji stresowych.
Wieczorem:
- Unikaj intensywnej aktywności np.: uprawiania sportu lub długotrwałego wysiłku intelektualnego;
- Unikaj zbyt ciężkich posiłków;
- Nie pij dużej ilości płynów.
Sen, jak wszystkie inne funkcje organizmu, może mieć zaburzoną równowagę. Bezsenność częściej występuję u kobiet niż u mężczyzn. Trudno podać wszystkie czynniki, które mogą zaburzyć sen. Z pewnością należy do niech depresja oraz niektóre choroby neurologiczne czy kardiologiczne. Także ból jest przyczyną dużych trudności ze snem. Bezsenność to „powtarzające się wrażenie snu, w który trudno zapaść, niewystarczającego i nieregenerującego”.
Według badań przeprowadzonych w 2000 roku na bezsenność cierpi 34% Polaków. Podobnie jak w innych krajach europejskich, wśród osób z bezsennością kobiety stanowią znaczną większość. Choroba ta wyraźnie nasila się z wiekiem. Optymalny środek leczący bezsenność musi posiadać szeroki zakres terapeutyczny, aby kontrolować wszystkie symptomy. Nie powinien również powodować uzależnienia. Bezsenność okresowa może trwać od 3 do 4 tygodni. Częstym jej powodem jest długotrwały stres. Natomiast przewlekła trwa nawet kilka miesięcy do roku.
Innym zaburzeniem snu jest zespół bezdechu sennego. Schorzenie to zostało odkryte kilkanaście lat temu. Jest ono jedną z głównych przyczyn nadmiernej senności w ciągu dnia i częstym powodem wypadków drogowych. Większość ludzi cierpiących na bezdech senny jest nieświadoma swojej choroby. Dowiadują się o tym od swoich bliskich, którzy są tego świadkami.
Kolejnym zaburzeniem snu jest narkolepsja, czyli sen napadowy. Jego ataki zdarzają się w ciągu dnia, zazwyczaj w chwilach największego pobudzenia. Chory nagle wpada w sen. Dochodzi do zwiotczenia mięśni. Ataki trwają od kilku minut do godziny. Mogą się pojawiać nawet kilka razy dziennie. Przyczyn narkolepsji upatruje się w czynnikach genetycznych i środowiskowych. Stres i zdenerwowanie mogą sprzyjać atakom.
Typowe zespoły bezdechu
- Nieregularne, przerywane, głośne chrapanie
- Znacznie nasilona senność
- Zapadanie wbrew woli w krótkie drzemki podczas wykonywanych czynności, niekiedy wielokrotnie w ciągu dnia
- Poranne bóle głowy
- Podwyższone wartości czerwonych krwinek we krwi
Czynniki ryzyka
- Otyłość
- Wiek powyżej 40. roku życia
- Płeć męska
Dariusz Hryciuk