Choroba popromienna
Terminem tym określa się ogólnoustrojowe zmiany chorobowe spowodowane przez promieniowanie jonizujące. Przyczyną choroby jest zazwyczaj ekspozycja na nadmierne dawki promieniowania w następstwie wypadków radiacyjnych. Choroba popromienna może być również wynikiem pochłonięcia pierwiastków i izotopów promieniotwórczych drogą doustną lub wziewną, także tych po wybuchu jądrowym (opad promieniotwórczy). Choroba popromienna może mieć przebieg ostry lub przewlekły.
Ostra choroba popromienna
Objawy ostrej choroby popromiennej występują w kilka do kilkudziesięciu godzin po napromieniowaniu. Im krótszy okres utajenia, tym cięższy przebieg choroby. Wyróżniamy następujące postacie ostrej choroby popromiennej:
1. Postać subkliniczna – objawy: ogólne osłabienie, zmniejszenie ilości limfocytów we krwi obwodowej (limfopenia). Śmiertelność u człowieka: 0%.
2. Postać hematologiczna – objawy: ogólne osłabienie, zmniejszenie ilości limfocytów we krwi obwodowej (limfopenia), niedokrwistość, obniżenie odporności ustroju, niekiedy skaza krwotoczna. Śmiertelność u człowieka: do 25% chorych.
3. Postać jelitowa – objawy: krwawe biegunki, skaza krwotoczna oraz zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej z obrzękami. Śmiertelność u człowieka: 50–100% chorych.
4. Postać mózgowa – objawy: drgawki, utrata przytomności wkrótce po napromieniowaniu. Śmiertelność: 100% napromienionych.
5. Postać enzymatyczna – objawy: utrata przytomności, natychmiastowa śmierć.
Przewlekła choroba popromienna
Terminem tym określa się odległe skutki jednorazowego napromieniowania, bądź skutki będące efektem długotrwałego narażenia na powtarzające się dawki promieniowania. Ujawniają się one po kilku, kilkunastu latach. Do głównych jej skutków należą:
• nowotwory złośliwe (zwłaszcza białaczki i chłoniaki oraz nowotwory tarczycy, układu kostnego, a także glejaki),
• przyspieszone starzenie się i skrócenie życia,
• bezpłodność (zwykle przemijająca),
• uszkodzenia genomu komórek płciowych (wady wrodzone u potomstwa),
• zaburzenia hormonalne,
• zaćma.
Anna Pomianek
Źródło:
http://pl.wikipedia.org/