Nerwice
Są to zaburzenia, cechujące się przykrymi dla człowieka objawami, nie akceptowanymi przez niego. W odróżnieniu od psychoz nie ma tu zaburzeń w poznaniu rzeczywistości. Nie ma tu również etiologii organicznej zaburzeń. W odróżnieniu od przejściowych reakcji na stres, zaburzenia w nerwicach trwają długo. Bardzo ważną rolę odgrywa tu lęk. Przejawiać się on może wprost lub prowadzić do tworzenia mechanizmów obronnych.
W zależności od objawu dominującego można wyróżnić następujące postacie nerwic:
• nerwica lękowa – cechuje się ostrymi napadami lęku i przewlekle utrzymującym się stanem niepokoju;
• nerwica fobii – cechuje się występowaniem nieracjonalnego leku wobec określonych przedmiotów, czego skutkiem jest pragnienie uniknięcia tych zjawisk;
• nerwica natręctw (obsesyjno-kompulsywna) – charakterystyczne są dla niej obsesje, natrętne myśli, wyobrażenia, fantazje, wątpliwości oraz kompulsje – powtarzane z poczuciem przymusu pewne działania, pozornie celowe, ale nie prowadzące do określonego końca;
• nerwica histeryczna – cechuje się zaburzeniami, w których pacjent wykazuje zmianę lub utratę funkcji somatycznej lub psychicznej;
• nerwica depresyjna – charakterystyczny jest tu przewlekły stan przygnębienia lub utraty zainteresowań;
• nerwica hipochondryczna – cechuje się nierealistyczna interpretacją zwykłych objawów fizycznych jako nienormalnych, nadmierne zajmowanie się swym stanem zdrowia;
• nerwica neurasteniczna – cechuje się poczuciem zmęczenia, wyczerpania, drażliwością, zaburzeniami snu i koncentracji uwagi;
• nerwica depersonalizacyjna – cechuje się szczególnym poczuciem dziwności, oddalenia, obcości samego siebie, wątpliwościami o do własnej identyczności, normalności.
W leczeniu chorych na nerwice uwzględnia się rodzaj objawów oraz stopień i nasilenie. Podstawą leczenia jest psychoterapia indywidualna lub grupowa, obejmująca nie tylko pacjenta ale także rodzinę. Środki farmakologiczne są niekiedy stosowane, ale tylko dla określonych celów i w określonym czasie.
Anna Pomianek
Źródło:
W. Bruhl, R. Brzozowski (Red. ), Vademecum lekarza ogólnego, Warszawa 1990.