Skolioza
Jest to wielopłaszczyznowe zniekształcenie kręgosłupa, na które składa się: skrzywienie boczne, zmiany krzywizn w płaszczyźnie strzałkowej oraz rotacja kręgów. Skoliozy występują u ok. 5-15% osób w wieku 10-14 lat.
Wyróżniamy:
1. Skoliozy funkcjonalne – występują zazwyczaj u dzieci i młodzieży z osłabionym aparatem mięśniowym i torebkowo-więzadłowym. Niekiedy wynikają ze skośnego ustawienia miednicy, spowodowanego np. rzeczywistym skróceniem kończyny dolnej. Skoliozy te są zwykle jednołukowe, a cechuje je niewielki stopień skrzywienia i nieznaczna progresja.
2. Skoliozy strukturalne – charakterystyczne dla nich jest skręceni całego kręgosłupa, wykazują już trwałe zmiany w budowie poszczególnych kręgów. Dochodzi tu do zniekształceń klatki piersiowej i miednicy oraz upośledzenia funkcjo oddychania i krążenia. Są to skoliozy wielołukowe, dużego stopnia i o znacznej progresji.
Klasyfikacja skolioz (wg J.R. Cobba):
a) Skoliozy czynnościowe (funkcjonalne)
b) Skoliozy strukturalne::
• kostnopochodne
- wrodzone
- torakopochodne
- układowe
• nerwopochodne
- wrodzone
- porażenne wiotkie
- porażenne spastyczne
• mięśniowopochodne
- wrodzone
- dystrofie mięśniowe
- inne
• idiopatyczne (o nie ustalonej etiologii)
Objawy:
I rzędu – obejmują boczne wygięcia kręgosłupa, rotację i boczne przesunięcie kręgów, a także zmiany ich kształtu (torsję, sklinowacenie, spłaszczenie i poszerzenie).
II rzędu – jest to garb żebrowy tylny, występujący po wypukłej stronie skrzywienia i wgłębienie żebrowe po stronie wklęsłej. Do objawów nalezą również przesunięcie, odchylenie i torsja klatki piersiowej oraz jej obniżenie i skręcenie ku przodowi talerza biodrowego.
III rzędu – to asymetria tzw. trójkątów talii oraz ustawienia łopatek. Do objawów zaliczamy także pozorne skrócenie kończyny dolnej oraz ograniczenie ruchomości klatki piersiowej.
Leczenie:
• środki profilaktyczne (eliminowanie zbędnych obciążeń i wstrząsów oraz sytuacji wymagających nieprawidłowej postawy ciała),
• leczenie ułożeniowe (celem jest odciążenie i korekcja),
• wyciągi (służą rozciągnięciu skróconych miękkich elementów przykręgosłupowych),
• gorsety ortopedyczne (np. gorset Milwaukee),
• leczenie operacyjne.
Anna Pomianek
Źródło:
J. Nowotny, Zarys rehabilitacji w dysfunkcjach narządu ruchu, Katowice 2000.