Celiakia (choroba trzewna)
Jest to dziedziczna choroba polegająca na występowaniu zaburzeń trawienia i wchłaniania jelitowego związanych z nietolerancją glutenu zawartego w zbożach. Nieprawidłowa reakcja immunologiczna spowodowana jest nadmierną odpowiedzią immunologiczną na grupę białek zbożowych, a dokładniej na pochodzące z nich frakcje: gliadynę (w pszenicy), sekalinę (w jęczmieniu), hordeinę (w życie).
Wyróżniamy trzy typy celiakii:
• jawna (aktywna, pełnoobjawowa) – występuje najczęściej u dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych, występuje zdecydowanie rzadziej niż postać niema. Charakteryzują ją następujące objawy: bóle i wzdęcia brzucha, biegunki tłuszczowe lub wodniste, utrata masy ciała, zaburzenia rozwoju u dzieci, w tym głównie zaburzenia wzrostu (niskorosłość), zmiana usposobienia, często depresja, objawy niedoborowe (np. anemia) będące efektem zespołu złego wchłaniania.
• niema (ubogoobjawowa lub bezobjawowa) – zmiany chorobowe występują tylko w błonie śluzowej jelita cienkiego i zwykle nie towarzyszą im objawy typowe dla formy jawnej. Najczęstsze objawy to: niewyjaśniona niedokrwistość z niedoboru żelaza, podwyższony poziom cholesterolu, wrzodziejące zapalenia jamy ustnej, niedorozwój szkliwa zębowego, zaburzenia neurologiczne (neuropatia obwodowa, ataksja), uporczywe bóle głowy, wczesna osteoporoza, bóle kostne i stawowe, problemy ze skórą (sugerujące chorobę Dühringa), nawykowe poronienia, problemy z płodnością.
• ukryta (latentna, utajona) – mówimy o niej, kiedy we krwi osób z prawidłowym obrazem jelita stwierdzamy obecność przeciwciał antyendomysjalnych (IgAEmA).
Diagnostyka:
• biopsja jelita cienkiego,
• badanie serologiczne miana przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej (tTGA – przeciwciała w klasie IgA) lub przeciw endomysium mięśni gładkich.
Leczenie:
• stosuje się dietę bezglutenową, która polega na całkowitej i nieprzerwanej eliminacji z pożywienia pszenicy, żyta, jęczmienia i (w Polsce) owsa.
Lista niektórych produktów dozwolonych w celiakii:
• ryż, mąka ryżowa, płatki i kaszki ryżowe, pieczywo ryżowe,
• mączka ziemniaczana,
• mąka kukurydziana, płatki i chrupki kukurydziane,
• soja, tapioka, sago,
• makaron bezglutenowy i pieczywo bezglutenowe,
• kasze: gryczana i jaglana,
• ciastka bezglutenowe, słodycze bezglutenowe, czekolada bez nadzienia (o ile nie jest zanieczyszczona glutenem),
• mleko, przetwory mleczne (o ile nie zawierają glutenu),
• jaja,
• mięso, szlachetne wędliny (o ile nie zawierają glutenu), podroby, tłuszcze,
• owoce, warzywa,
• kawa naturalna, herbata (o ile nie zawiera glutenu), kakao naturalne,
• przyprawy (o ile nie zawierają glutenu), cukier,
• miód,
• wszystkie produkty żywnościowe oznaczone symbolem “Przekreślonego Kłosa”.
Anna Pomianek
Źródło:
http://www.celiakia.org.pl/
www. wikipedia.org