Cechy wstrząsu anafilaktycznego:

• nagły początek,
• objawy zagrażające życiu chorego,
• odwracalność objawów – pod wpływem leczenia a niekiedy samoistnie.

Przyczyny:

• ukąszenia przez owady i inne,
• po zastosowaniu niektórych leków,
• po wstrzyknięciu surowicy obcogatunkowej w celach leczniczych lub profilaktycznych (np. Polsce najczęściej surowicy przeciwtężcowej),
• po podaniu antybiotyku (zwłaszcza penicyliny),
• przy prowadzeniu leczenia odczulającego,
• niekiedy po zjedzeniu niektórych pokarmów (np. orzechy, mak),
• nagłe bodźce termiczne,
• silny ból.

Objawy:

• Stadium 0 – zmiany miejscowe: rumień, obrzęk,
• Stadium 1 – zmiany skórne rozsiane: świąd, pokrzywka, rumień, wyciek z nosa, łzawienie, dysfonia, niepokój, ból głowy,
• Stadium 2 – reakcje skórne jak w stadium 1, a dodatkowo pojawiają się: hipotonia, tachykardia, arytmia, duszność, objawy dyspepsji (nudności, wymioty, biegunka), odczuwanie lęku,
• Stadium 3 – objawy wstrząsu anafilaktycznego: ciężka hipotonia, obrzęk krtani, skurcz oskrzeli, zaburzenia świadomości, ostra dyspepsja,
• Stadium 4 – niewydolność krążeniowa prowadząca do zatrzymania oddechu.

Leczenie:

• ułożenie chorego w pozycji leżącej,
• uniesienie kończyn dolnych,
• tlenoterapia, intubacja,
• dożylne podawanie płynów,
• adrenalina (podskórnie) i leki przeciwhistaminowe (domięśniowo).

Anna Pomianek

Źródło:

http://www.interna.com.pl

http://pl.wikipedia.org/

W zależności od objawów wyróżniamy następujące typy alergii pokarmowej:

• żołądkowo-jelitową,
• skórną,
• z układu oddechowego i/lub uszu,
• z niedożywieniem przewlekłym,
• wstrząsową,
• oraz inne, rzadsze objawy kliniczne, tj. np. niedokrwistość, znaczny niedobór masy ciała, nadpobudliwość.

U dzieci powyżej 3. r. ż. pomocne w rozpoznaniu alergii pokarmowej mogą być następujące symptomy:
• szaroziemisty lub blady kolor skóry,
• stałe zmęczenie,
• podkrążone oczy,
• uczucie lub objawy zatkania nosa,
• różne nawyki mimowolne (tiki, grymasy twarzy, dłubanie w nosie, pocieranie nosa, chrząkanie, przetykanie – fukanie, chrapanie, obgryzanie paznokci),
• niedobór masy ciała.

Leczenie:

Jeżeli leczenie dietetyczne nie powoduje zmniejszenia reakcji alergiczno-immunologicznej lub pacjent reprezentuje ciężką postać kliniczną, możemy zastosować następujące środki farmakologiczne:
• leki przeciwhistaminowe,
• preparaty o skojarzonym działaniu przeciwhistaminowym i przeciwalergicznym,
• lekami przeciwalergiczne stosowane miejscowo.

Anna Pomianek

Źródło:

http://www.skory.choroby.biz/

Objawy:

• wielokrotne kichnięcia,
• wodnista lub wodnistośluzowa, obfita wydzielina z nosa,
• świąd w nosie,
• zatkanie nosa,
• zapalenie spojówek objawiające się zaczerwienieniem, łzawieniem, światłowstrętem oraz świądem oczu,
• ból głowy,
• objawy ze strony oskrzeli oraz napady astmatyczne.

Powikłania:

• zwiększenie objawów alergicznych
• rozwój astmy oskrzelowej

Leczenie:
• testy alergiczne
• środki antyhistaminowe.

Anna Pomianek

Źródło:
www. wikipedia.org

Innymi rodzajami pokrzywek są:

• pokrzywka z zimna,
• pokrzywka świetlna,
• pokrzywka wywołana tarciem lub uciskiem.

Leczenie:

• odizolowanie pacjenta od czynnika wywołującego chorobę (zastosowanie odpowiedniej diety itp.),
• stosowanie środków przeczyszczających (jeżeli podejrzewa się tło pokarmowe) oraz antyhistaminowych (np. loratadyna), a także wapń i witaminy C,
• odczulanie za pomocą wstrzykiwania minimalnych, wzrastających stopniowo dawek alergenu odpowiedzialnego za występowanie pokrzywki.

Anna Pomianek

Źródło:
W. Bruhl, R. Brzozowski (Red. ), Vademecum lekarza ogólnego, Warszawa 1990.

Główne czynniki warunkujące astmę u dzieci to:

• infekcje dróg oddechowych, głównie wirusowe;
• dym papierosowy, kurz domowy, zanieczyszczenia powietrza;
• pyłki roślin, zarodniki pleśni;
• sierść zwierząt, pierze;
• wysiłek fizyczny;
• czynniki emocjonalne;
• składniki żywności;
• środki chemiczne, leki, kosmetyki, środki czystości.

W wyniku reakcji organizmu na alergen dochodzi do skurczu mięśni gładkich oskrzeli, co powoduje zmniejszenie napływu powietrza do płuc. Reakcja alergiczna powoduje także zapalenie ścian oskrzeli oraz ich obrzęk i wzrost wydzielania śluzu. Czynniki te warunkują niedostateczne natlenienie organizmu i przyczyniają się do powstania charakterystycznych symptomów choroby.

Objawy:

Na pierwszy plan wysuwa się szereg objawów typowo płucnych – są to:

• wzrost częstości oddechów;
• oddech świszczący;
• zmiana głębokości i rytmu oddychania;
• oddech wymagający wysiłku;
• duszność, niedotlenienie (sine zabarwienie warg).

Ponadto występują też objawy ze strony układu krążenia:

• spadek lub wzrost częstości akcji serca;
• spadek lub wzrost ciśnienia tętniczego;
• zatrzymanie akcji serca.

oraz objawy neurologiczne:

• niepokój, panika (dziecko może mieć wrażenie, że się dusi);
• ból głowy;
• drgawki.

Wyżej wymienione cechy niewydolności oddechowej pojawiają się w czasie napadów astmy (występujących w zależności od nasilenia choroby od kilku razy w miesiącu do kilku w ciągu tygodnia), w okresach międzynapadowych mogą się pojawić jedynie lekkie objawy oddechowe.

Postępowanie:

w czasie napadu astmy:

• inhalacje rozszerzające oskrzela;
• leki przeciwzapalne;
• przyjęcie do szpitala;

po ataku:

• postępowanie fizjoterapeutyczne: toaleta dróg oddechowych (drenaż, oklepywanie klatki piersiowej, wstrząsanie);

w czasie międzynapadowym:

• unikanie przez dziecko czynników drażniących powodujących napady;
• w przypadku, gdy unikanie alergenów jest niemożliwe lub trudne, stosuje się immunoterapię, czyli odczulanie dziecka na dany alergen (niestety nie zawsze wystarczające do złagodzenia objawów);
• regularne podawanie leków rozszerzających oskrzela w dawkach zapobiegających;
• fizjoterapia oddechowa (stosowanie ćwiczeń oddechowych, oddychanie torem przeponowym; nauczenie dziecka technik rozluźniających oraz kontrolowania oddechu, aby w czasie napadu umiało zachować spokój; ćwiczenia w basenie i ćwiczenia ogólnousprawniające – w razie potrzeby przed ćwiczeniami należy podać leki rozkurczowe).

Magdalena Dudziak

Źródła:
P. Dworkin, Pediatria, Wrocław 2000.
S. Hubberstey (i in.), Encyklopedia zdrowia dziecka, Poznań 2001.

Objawy:

• Silny świąd skóry, zwłaszcza w okolicach twarzy (skaza mleczna: na policzkach niemowlęcia skóra przypomina przypalone resztki mleka), na szyi, w dołach łokciowych i podkolanowych. Dziecko może drapać się tak intensywnie, że przestaje dopiero wtedy, gdy rozdrapie skórę do krwi. Kryzysy swędzenia występują zazwyczaj w nocy, mogą być także odpowiedzią na stres.
• Skóra jest sucha, łuszczy się, często występują grudki, pęcherzyki i strupy.
• W zajętych miejscach skóra jest bardzo czerwona, natomiast reszta ciała ma barwę szarawo-bladą.
• W okresach zaostrzeń oraz w zaawansowanej fazie choroby może dojść do ograniczenia sprawności ruchowej, zwłaszcza kończyn.
• Czasami daje się zauważyć opóźnienie rozwoju dziecka.

Postępowanie:

1.Leki doustne

• Przeciwhistaminowe – ich głównym zadaniem jest złagodzenie świądu skóry. Wiele leków z tej grupy wywiera jednak wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, powodując takie objawy jak zmęczenie i niepokój.
• Kortykosteroidy – większość rodziców obawia się stosowania leków z tej grupy. Warto zasięgnąć informacji na temat zalet i wad kortykosteroidów, by w razie konieczności ich zastosowania móc przestrzegać środków ostrożności.

2.Pielęgnacja ciała

• W ostrym rzucie choroby – nie należy smarować dziecka kryjącymi maściami natłuszczającymi, ponieważ upośledzają one chłodzenie skóry i mogą nasilać świąd. Zamiast tego stosujemy: okłady z zimnej wody lub czarnej herbaty, maści, które zawierają mocznik, barwniki na sączące się zmiany skórne, maści dziegciowe.
• W okresie przewlekłym choroby – pomiędzy ostrymi rzutami choroby należy regularnie natłuszczać bardzo suchą skórę dziecka. W tym celu zaleca się stosowanie maści z lanoliną lub preparatów zawierających olej z wiesiołka. Smarujemy tylko cienką warstwą maści lub kremu!

Zdania na temat mycia ciała są podzielone. Za codzienną kąpielą lub prysznicem przemawia to, że zabiegi te pozwalają zmyć resztki maści, złuszczony naskórek i zarazki. Przeciwko przemawia to, że mogą one wywoływać świąd przez mechaniczne drażnienie skóry oraz przez usuwanie z powierzchni ciała cienkiej warstwy łoju, co dodatkowo wysusza skórę.

Podejmując decyzję o sposobie pielęgnacji dziecka kierujmy się jego samopoczuciem. Jeśli po kąpieli dziecko skarży się na uporczywe swędzenie, trzeba kąpać je jak najrzadziej. Z zasady myjemy dziecko w chłodnej wodzie, gdyż jest ona lepiej tolerowana. Do kąpieli można dodawać nadmanganian potasu w ostrych fazach choroby i olejki do kąpieli zgodnie z zaleceniami lekarza. Wycieramy dziecko bardzo miękkimi ręcznikami – dotykamy delikatnie, nie pocieramy!

Ubieramy i rozbieramy dziecko powoli. Ubranie powinno być miękkie i chłodne z takich materiałów jak bawełna, jedwab, wiskoza. Obcinamy paznokcie dziecka zawsze krótko, nadając im zaokrąglony kształt, co pozwoli zmniejszyć uszkodzenie skóry w czasie drapania.

3. Żywienie

Istnieje wiele różnych poglądów na temat żywienia dzieci z atopowym zapaleniem skóry: z jednej strony zaleca się rygorystyczne przestrzeganie diety z długą listą zakazanych produktów spożywczych, z drugiej zaś odrzuca wszelkie diety eliminacyjne. Badania wykazały, ze jedynie u ok. 30% dzieci alergia spowodowana jest przez środki spożywcze. Dlatego warto zasięgnąć kompetentnej porady lekarza.

4.Otoczenie dziecka

Jeśli u dziecka jednoznacznie stwierdzono alergię na określone czynniki, próbujemy nie dopuszczać do kontaktu z alergenami.

Klimat w pokoju: większość chorych najlepiej znosi niskie temperatury i wilgotność powietrza między 40 a 70%.

Anna Kuźniar

Źródło:
B. Brand-Horsting, Leksykon chorób wieku dziecięcego, Warszawa 2005.

Do najbardziej znanych alergenów należą:

• Pyłki roślin
• Sierść zwierząt
• Roztocza
• Zarodniki pleśni
• Kurz
• Wełna

Reakcja alergiczna może również wystąpić po zetknięciu ze skórą takich przedmiotów i substancji jak: monety, powierzchnie niklowane, środki czystości, kosmetyki, leki. Alergenem mogą być również niektóre pokarmy: mleko, jaja, ryby, orzechy, owoce cytrusowe, czekolada, wołowina, cielęcina.

Dokładne przyczyny powstawania alergii nie są do końca wyjaśnione. Bardzo prawdopodobne, że częste przebywanie w zamkniętych pomieszczeniach zwiększa ryzyko zachorowania na alergie. Ciekawe jest to, że w krajach słabo rozwiniętych, gdzie nie przestrzegane są dostatecznie mocno zasady higieny, odnotowuje się mniejszy stopień zachorowań na alergie. Być może zbyt sterylne warunki życia zmniejszają odporność naszego organizmu.

Do diagnostyki alergii używa się różnego rodzaju badań. Jednym z nich jest test skórny. Polega na wprowadzeniu do skóry lub nałożeniu na nią alergenów w bardzo małym stężeniu. Jeśli pojawi się zaczerwienienie, znaczy to, że mamy do czynienia z alergią.

Bada się również stężenie immunoglobuliny IgE we krwi. Po pobraniu krwi wykonuje się specjalne badania laboratoryjne. Wysoki poziom IgE przekraczający ustalone normy świadczyć może o alergii.

W celu wykrycia alergii pokarmowej stosuje się diety eliminacyjne. Kolejno eliminuje się z diety potrawy, które mogą być przyczyną alergii. Małe dzieci często cierpią na alergie wywołane białkiem krowiego mleka bądź składnikami pieczywa.

Badania spirometryczne pozwalają na wykrycie astmy. Polegają one na wykonywaniu pomiarów ilościowych wdychanego i wydychanego powietrza, statycznych i dynamicznych, uwzględniających prędkość przepływu powietrza w drogach oddechowych.

Niestety skłonność do nadmiernych reakcji uczuleniowych pozostaje na całe życie, dlatego nie da się do końca wyleczyć alergii. Celem leczenia jest całkowite ustąpienie objawów lub ich kontrola tak, by umożliwić choremu normalne życie. Chory musi uzyskać niezbędną wiedzę na temat alergii, by unikać sytuacji zetknięcia się z alergenem oraz jak postępować, gdy pojawią się objawy alergii. Uczuleni na kurz powinni wietrzyć mieszkanie, często zmieniać koce i pościel oraz dbać o czystość dywanu. Tam bowiem zalegają największe pokłady kurzu i roztoczy.

Leczenie kataru siennego wymaga zastosowania leków przeciwobrzękowych, takich jak ksylometazolina lub leki przeciwhistaminowe, jak cetyryzyna czy loratadyna. Również w pokrzywce leki przeciwhistaminowe mają udowodnione działanie. W astmie leki te nie są skuteczne. Trzeba podać środki rozszerzające oskrzela oraz leki przeciwzapalne – kromony i glikokortykosteroidy. Stosuje się też metyloksantyny (teofilina), cholinolityki (bromek ipratropium), leki beta-adrenomimetyczne (salbutamol, fenoterol). Nowa grupa leków, obecnie intensywnie badana klinicznie to leki przeciwleukotrienowe.

Dariusz Hryciuk

Źródło:
Encyklopedia Zdrowia Rodziny.

Alergia bez wątpienia jest najczęstszą dolegliwością małych dzieci. W dużym stopniu jest ona dziedziczna. Jeżeli oboje rodzice mają skłonność do nadwrażliwości alergicznej, to prawdopodobieństwo, że dziecko także będzie zmagało się z uczuleniem wynosi ponad 60%.

Najczęstszymi objawami alergii są:

• Wysypka, tzw. atopowe zapalenie skóry;
• Katar;
• Suchy kaszel (mogący doprowadzić do astmy);
• Nawracające duszności;
• Biegunka, wymioty;
• Kolka (u niemowlaków);
• Ulewanie i wymioty (u niemowlaków);
• Sucha, szorstka skóra, która ma tendencję do swędzenia;
• Zapalenie spojówek;
• Obrzęk naczynioworuchowy Quinckego (obrzęk warg, języka, krtani).

Mówiąc o reakcjach alergicznych pamiętać należy, iż dolegliwość ta nosi w sobie pewną specyfikę, tzn. są alergeny, które wywołują w organizmie człowieka natychmiastowe i gwałtowne reakcje alergiczne, ale są też i takowe, które mogą ujawnić się po jakimś czasie.

Alergeny, które najczęściej wywołują reakcje gwałtowne i natychmiastowe to:

• Antybiotyki;
• Jady owadów (najczęściej jad pszczoły, osy, szerszenia);
• Białka obce (najczęściej surowice odpornościowe).

Alergia, która może ujawnić się po pewnym okresie czasu to najczęściej nadwrażliwość na niektóre pokarmy. Reakcja taka nazywana jest alergią pokarmową i przeważnie występuje u dzieci do 3 roku życia, choć i u dorosłego nie jest ona wykluczona.

Produkty, które najczęściej są przyczyną wystąpienia reakcji uczuleniowych:

• Mleko i nabiał, najczęściej alergizuje białko mleka krowiego;
• Jajka;
• Orzechy;
• Słodycze, najczęściej czekolada i miód;
• Owoce, najczęściej cytrusy, a także truskawki oraz poziomki;
• Pieczywo z glutenem;
• Konserwanty i barwniki, które dodawane są np. do galaretek, dżemów, niektórych słodyczy, zup w proszku, gotowych potraw w puszkach.

Kiedy pojawi się podejrzenie alergii, należy szybko skontaktować się z lekarzem w celu zdiagnozowania oraz ustalenia odpowiedniego leczenia. Nie wolno lekceważyć sygnałów jakie wysyła organizm, bo nie leczona alergia może doprowadzić do poważnych chorób takich jak astma, ciężkich powikłań, a nawet do śmierci, np. w momencie wystąpienia reakcji alergicznej po ukąszeniu przez pszczołę.

W przypadku stwierdzonej alergii lekarz może skierować chorego na badania. Pomocne przy ustaleniu rozpoznania jest oznaczenie poziomu IgE, czyli specyficznych przeciwciał występujących w surowicy krwi. Wykonywane są także testy skórne (testom nie poddawane są dzieci poniżej 3 roku życia).

Agnieszka Kasperczyk-Bac