Objawy:

• ból w okolicy łokcia przy ruchach odwracania przedramienia i wyproście łokcia,
• ból promieniujący do nadgarstka lub barku, nasilający się przy ucisku przyczepów wymienionych mięśni,
• obrzęk,
• zaczerwienienie łokcia.

Diagnostyka:

• badanie fizykalne u ortopedy, chirurga lub lekarza rodzinnego.

Leczenie:

• jonoforeza,
• laser,
• ultradźwięki,
• leki przeciwzapalne,
• unieruchomienie,
• wypoczynek.

Anna Pomianek

Źródło:
K. Janicki, Domowy poradnik medyczny, Warszawa 2009.

Objawy:
• stany podgorączkowe,
• osłabienie,
• szybkie męczenie się,
• poty,
• bladość skóry,
• bolesność przy wykonywaniu ruchów,
• bóle nocne,
• powiększenie węzłów chłonnych,
• zaniki mięśni,
• pogrubienie stawu,
• przykurcze,
• zespoły korzeniowe,
• garb gruźliczy.

Diagnostyka:

• wywiad,
• badania laboratoryjne,
• badanie RTG,
• badanie histopatologiczne.

Leczenie:

• skojarzone podawanie leków przeciwgruźliczych,
• unieruchomienie i odciążenie zajętego odcinka narządu ruchu,
• operacyjne usuwanie ognisk oraz różnorodne zabiegi naprawcze.

Anna Pomianek

Źródło:
K. Janicki, Domowy poradnik medyczny, Warszawa 2009.

Przyczyny:

• wykonywanie pracy stojącej,
• nadwaga,
• podeszły wiek,
• intensywne uprawianie sportów obciążających stopy,
• niewygodne obuwie (np. wysoki obcas).

Objawy:

• bolesność uciskowa pod przyśrodkową stroną guza piętowego.

Rozpoznanie:

• RTG

Leczenie:

• wkładki odciążające,
• ultradźwięki,
• diatermia krótkofalowa.
• ostrzykiwanie bolesnego miejsca steroidami z lignokainą.

Anna Pomianek

Źródło:
K. Janicki, Domowy poradnik medyczny, Warszawa 2009.
www.wikipedia.org

Początkowo zmiany występują jedynie w błonie maziowej stawów, w których dochodzi do powstania nacieków nazywanych ziarniną reumatoidalną. Ziarnina, wnikając stopniowo do stawu, niszczy chrząstkę i kość. Proces chorobowy uszkadza również aparat więzadłowy. Wywołane procesy naprawcze powodują powstawanie zrostów włóknistych, włóknistych następnie kostnych, co prowadzi do usztywnienia stawów. Zmiany zapalne mogą również obejmować naczynia krwionośne. Na skutek przedostawania się do krwi kompleksów immunologicznych powstających w stawach lub obok nich oraz w narządach wewnętrznych tworzą się tzw. guzki reumatoidalne.

Początek choroby jest z reguły powolny. Obserwuje się stany podgorączkowe, parestezje w kończynach, utratę łaknienia, zmniejszenie masy ciała, bóle stawów i mięśni. Pierwsze zmiany zapalne występują przeważnie w stawach nadgarstkowych, śródręcznopalcowych lub międzypaliczkowych bliższych rąk. O wiele rzadziej choroba rozpoczyna się od stawów stóp, a wyjątkowo od stawów dużych. W zajętych stawach pojawia się ból utrudniający wykonywanie ruchu. Charakterystyczny jest też objaw tzw. sztywności porannej. Zauważane zmiany, takie jak: obrzęk, bolesność uciskowa i ruchowa oraz ograniczenie ruchu, występują najczęściej symetrycznie w stawach jednoimiennych kończyn górnych.

W miarę trwania choroby proces zapalny obejmuje ścięgna i pochewki ścięgniste w sąsiedztwie chorych stawów. Zauważa się zaniki mięśniowe początkowo mięśni międzykostnych rąk i czworogłowych ud, a w późniejszych okresach uogólnione. Skóra jest cienka, wilgotna i chłodna, a na skutek zaburzeń czynnościowych ze strony naczyń krwionośnych mogą pojawić się parestezje lub sinica palców rąk. Zmiany zapalne często prowadzą do zapalenia nadtwardówki, co może powodować upośledzenie wzroku, a nawet jego utratę.

Dość częstym objawem jest wysiękowe zapalenie opłucnej na skutek powstawanie zmian włóknistych i guzków reumatoidalnych. W układzie nerwowym może dochodzić do zapaleń nerwów obwodowych, spowodowanych uciskiem ziarniny. Często dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych i śledziony z równoczesnym zmniejszeniem liczby krwinek białych.

Reumatoidalne zapalenie stawów przebiega z reguły przewlekle (w czterech okresach) z zaostrzeniami i remisjami. Leczenie chorego na RZS powinno być kompleksowe. Stosuje się środki farmakologiczne i leczenie operacyjne. Bardzo duże znaczenie przywiązuje się do fizykoterapii, kinezyterapii i masażu jako podstawowych metod leczenia.

Anna Pomianek

Przyczyny:

• predyspozycje rodzinne,
• obniżone napięcie mięśniowe,
• brak ruchu,
• siedzący lub stojący tryb życia,
• nieprawidłowe ustawianie stóp,
• nadwaga,
• noszenie niewłaściwego obuwia.

Stopnie płaskostopia:

• I stopień – zmniejszenie napięcia mięśni. Sklepienie stóp obniża się po dłuższym staniu i chodzeniu, natomiast w pozycji stojącej na jednej nodze można czynnie skorygować nieprawidłowość,
• II stopień – zniekształcenie stopy jest widoczne w pozycji stojącej, ale przy odciążeniu stopa przybiera prawidłowy kształt. Nie można czynnie skorygować deformacji w pozycji obciążenia, natomiast w odciążeniu możliwa jest korekcja.
• III stopień – zniekształcenie stopy jest utrwalone. Występują dolegliwości bólowe, chód staje się zaburzony. W pozycji odciążenia stopa jest usztywniona, korekcja jest niemożliwa.

Leczenie:

• systematyczna gimnastyka,
• wkładki korekcyjne,
• obuwie ortopedyczne,
• w ciężkich przypadkach wymagane jest leczenie operacyjne.

Anna Pomianek

Źródło:
M. Borkowska, I. Gelleta-Mac, Wady postawy i stóp u dzieci, Warszawa 2004.

1. Łagodne
• Kostniak,
• Kostniak kostnawy,
• Kostniak zarodkowy

2. Złośliwe
• Mięsak kostny kościopochodny,
• Mięsak kostny przykorowy.

Objawy:
• dolegliwości bólowe,
• miejscowy obrzęk,
• ograniczenie ruchów,
• miejscowy stan zapalny,
• złamania patologiczne.

Diagnostyka:
• badanie radiologiczne,
• tomografia komputerowa,
• rezonans magnetyczny,
• scyntygrafia,
• angiografia,
• badania izotopowe,
• badania histopatologiczne.

Leczenie:
• chemioterapia,
• radioterapia,
• zabiegi chirurgiczne.

Anna Pomianek

Najczęściej dotknięte dyskopatią są krążki międzykręgowe położone najniżej ruchomej części kręgosłupa pomiędzy piątym kręgiem lędźwiowym i pierwszym krzyżowym oraz pomiędzy czwartym i piątym trzonem lędźwiowym. Tu działają bowiem najmocniej siły związane z koniecznością przeciwdziałania powszechnemu prawu ciążenia.

Proces degeneracji krążka międzykręgowego w dużym stopniu wynika z jego postępującego odwodnienia. Kolagen, główny składnik pierścienia włóknistego krążka międzykręgowego, staje się w wyniku odwodnienia znacznie mniej elastyczny, a zarazem bardziej podatny na odkształcenie, a nawet rozerwanie, poprzez zajmujący centralny obszar krążka – główny amortyzator, jakim jest jądro miażdżyste.

Są różne fazy zmian patologicznych w obrębie krążka międzykręgowego. Najłagodniejszą zmianą jest pęknięcie (protruzja) krążka, następnie przepuklina jądra galaretowatego (hernia) i wreszcie jego wypadnięcie (prolapsus). Przemieszczenie jądra galaretowatego może być boczne (to znaczy w części 1/3 bocznej światła kanału kręgowego) i centralne (w 1/3 środkowej kanału kręgowego). Z punktu widzenia objawów klinicznych, a także czasami rokowniczo istotna jest lokalizacja przemieszczonego fragmentu jądra. Przemieszczony fragment jądra galaretowatego może być usytuowany pomiędzy korzeniem, a workiem oponowym (podkorzeniowo) lub zewnętrznie od korzenia (nadkorzeniowo).

Dyslokacja jądra miażdżystego w kierunku światła kanału kręgowego wywiera ucisk na więzadło podłużne tylne, prowokując bóle o typie lumbalgii (tzw. postrzał). Ucisk na korzenie rdzeniowe w sąsiedztwie wypukliny, w pobliżu lub w świetle otworu międzykręgowego, wywołuje objawy korzeniowe, z których najczęstszymi są rwa kulszowa oraz parestezje czuciowe. Rzadziej dochodzi do powstania niedowładów mięśni w zakresie unerwienia konkretnych korzeni lub zaburzeń zwieraczy. Zmiany wytwórcze trzonów kręgów (osteofity) są również przyczyną tępych bólów i nieznacznego ograniczenia ruchomości kręgosłupa lędźwiowego.

Anna Pomianek

Wszystkie te przyczyny mogą prowadzić do przewlekłych narastających zespołów bólowych, a także poważnych zaburzeń neurologicznych.

Należy pamiętać, ze dolegliwości bólowe krzyża mogą być związane z procesem chorobowym dotyczącym okolic kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. Zmiany chorobowe dróg moczowych, dróg rodnych, narządów jamy brzusznej mogą w początkowym okresie imitować bóle krzyża pochodzenia kręgowego. Dlatego dłużej trwające, powtarzające się dolegliwości bólów krzyża wymagają od chorego pilnego skontaktowania się ze swoim lekarzem, a od lekarza poważnego ich potraktowania, zebrania dokładnego wywiadu chorobowego, badania przedmiotowego, a także wykonania dodatkowych badań diagnostycznych.

Skuteczność leczenia bólów krzyża zależy od precyzyjnej diagnozy, polegającej na stwierdzeniu, która struktura wywołuje ból, jak również na właściwym rozpoznaniu rodzaju zaburzenia. Leczenie bólów kręgosłupa jest trudne i musi być kompleksowe.

Kompleksowość postępowania leczniczego wynika z istoty choroby i powikłań jakie jej towarzyszą. Badanie osoby z bólami kręgosłupa i leczenie wymaga od lekarza rozległej wiedzy i doświadczenia. Leczenie bólów krzyża opiera się na doświadczeniach terapeutycznych z zakresu ortopedii, neurologii, rehabilitacji medycznej, a także fizjoterapii, psychologii, terapii manualnej itp.

Anna Pomianek

Nerw kulszowy powstaje z korzeni nerwowych L4, L5, S1, S2, S3, które po opuszczeniu otworów międzykręgowych tworzą pień nerwu kulszowego. Korzenie te znajdują się bezpośrednio w sąsiedztwie krążków międzykręgowych i dlatego wypuklenie lub wypadanie jądra miażdżystego powoduje ich ucisk. Powstaje zatem tzw. konflikt dyskowo-korzeniowy, którego wyrazem są między innymi bóle. Najczęściej taki konflikt występuje na poziomie L4-L5 oraz L5-S1.

Wypadnięcie jądra miażdżystego krążka międzykręgowego:
• między L5-S1 – wywołuje bóle promieniujące do kostki bocznej, bocznej krawędzi stopy i palca V;
• między L4-L5 – wywołuje bóle promieniujące do grzbietu stopy i palucha,
• między L3- L4 – wywołuje bóle promieniujące do przedniej powierzchni uda.

Bóle te występują zazwyczaj nagle po większym wysiłku fizycznym (zwłaszcza przy dźwiganiu ciężaru przy zgiętym do przodu kręgosłupie i kończynach dolnych wyprostowanych w stawach kolanowych), podczas nagłej zmiany pozycji ciała, przy kaszlu, kichaniu.

W czasie ostrej rwy kulszowej chory leży na wznak zginając chorą kończynę dolną w stawie biodrowym i kolanowym. Stojąc zgina on również tę kończynę w stawie biodrowym i kolanowym, opierając się palcami stopy o podłogę. Odruchowo powstaje bólowe boczne skrzywienie kręgosłupa z przerzuceniem ciężaru na zdrową kończynę dolną. Boczne skrzywienie kręgosłupa jest w tym przypadku pozycją obronną, sprzyjającą poszerzeniu się otworów międzykręgowych po stronie chorej i odciążeniu korzeni nerwowych nerwu kulszowego. Zgięcie kończyny chorej w stawie biodrowym i kolanowym, powoduje rozluźnienie nerwu kulszowego, dlatego przy skłonie tułowia do przodu pacjent zgina również kończynę w stawie biodrowym i kolanowym.

Badaniem stwierdza się bardzo silne obronne napięcie mięśni przykręgosłupowych, większe po stronie zdrowej (celem uzyskania powiększenia otworów międzykręgowych po stronie chorej). Lordoza lędźwiowa jest spłaszczona, wyrostki kolczyste kręgów lędźwiowych są bolesne przy ucisku. Chory unika nawet najmniejszych ruchów kręgosłupa. Mięśnie unerwione przez nerw kulszowy są bolesne przy ucisku, a w przypadkach przewlekłych występuje ich osłabienie i mierny zanik, zwłaszcza w obrębie podudzia. Przebieg choroby jest przewlekły z okresami zaostrzeń i remisji.

Anna Pomianek

Bóle kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym są zespołem objawów o różnej przyczynie. W różnicowaniu tych dolegliwości należy mieć na uwadze :
• dyskopatie,
• zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa,
• zmiany struktury kostnej prowadzące najczęściej do zniekształceń i złamań kręgów (osteoporoza),
• zespoły bólowe na tle wad rozwojowych kręgosłupa,
• zmiany pourazowe,
• różne procesy chorobowe struktur kostnych
• zmiany chorobowe układu nerwowego,
• choroby pochodzenia pozakręgosłupowego,
• zespoły bólowe czynnościowe, psychogenne.

Objawy bólowe kręgosłupa towarzyszą wielu chorobom wywołanym przez dość dokładnie znane czynniki, ale też są objawem chorób w których czynnik wywołujący jest nierozpoznany, natomiast najczęściej domyślamy się, że chodzi o niewydolność kręgosłupa. Pod pojęciem niewydolności kręgosłupa możemy rozumieć jego niedoskonałą rolę podpórczą dla układu szkieletowego i czaszki, łatwą męczliwość przykręgosłupowego układu mięśniowo-więzadłowego, utratę fizjologicznych krzywizn prowadzącą do zmniejszenia roli amortyzującej oraz zaburzeń połączeń międzykręgowych na poziomie krążków i stawów międzykręgowych.

Anna Pomianek