Objawy:

• wielokrotne kichnięcia,
• wodnista lub wodnistośluzowa, obfita wydzielina z nosa,
• świąd w nosie,
• zatkanie nosa,
• zapalenie spojówek objawiające się zaczerwienieniem, łzawieniem, światłowstrętem oraz świądem oczu,
• ból głowy,
• objawy ze strony oskrzeli oraz napady astmatyczne.

Powikłania:

• zwiększenie objawów alergicznych
• rozwój astmy oskrzelowej

Leczenie:
• testy alergiczne
• środki antyhistaminowe.

Anna Pomianek

Źródło:
www. wikipedia.org

Objawy:

• kaszel (suchy lub z odpluwaniem śluzowo-ropnej plwociny),
• duszność przy wysiłku fizycznym,
• sinica,
• wtórna czerwienica,
• niewydolność prawokomorowa serca (tzw. serce płucne).

Leczenie:
• zwalczanie schorzeń podstawowych – nieżytu oskrzeli, dychawicy oskrzelowej,
• przetwory jodu i środki nasercowe,
• ćwiczenia oddechowe oraz gimnastyka ogólna.

Anna Pomianek

Źródło:
www. wikipedia.org

Czynniki ryzyka:

• wiek (okres niemowlęcy, a także u osób po 65 roku życia),
• alkoholizm,
• niedożywienie,
• palenie tytoniu,
• zaburzenia immunologiczne (w tym cukrzyca, leczenie glikokortykosteroidami, cytostatykami, radioterapia, zakażenie HIV),
• uszkodzenie błon śluzowych i skóry (przewlekłe zapalenie i rozstrzenie oskrzeli, wziewne podawanie leków, intubacja, wentylacja mechaniczna),
• współistnienie innych chorób takich jak: choroby układu oddechowego, krążenia, nerek, zaburzenia neurologiczne.

Objawy:

• osłabienie,
• bóle mięśni,
• nagła wysoka gorączką, która spada po 7-9 dniach,
• dreszcze,
• zlewne poty,
• kaszel, najpierw suchy, a następnie wilgotny z odkrztuszaniem śluzowej lub ropnej wydzieliny,
• bóle klatki piersiowej przy oddychaniu,
• duszność o różnym stopniu nasilenia,
• niekiedy krwioplucie.

Leczenie:

• antybiotyki o szerokim zakresie działania,
• leki przeciwbólowe,
• leki przeciwgorączkowe,
• leki wykrztuśne i przeciwkaszlowe.

Powikłania:

• nawrót zapalenia,
• zapalenie opłucnej,
• odma opłucnowa,
• ropnie płuc (przede wszystkim w gronkowcowym zapaleniu płuc),
• niedodma spowodowana zamknięciem światła oskrzeli przez obrzęk błony śluzowej lub wydzielinę,
• zapalenie osierdzia, wsierdzia, mięśnia sercowego,
• zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenie stawów należą do rzadziej spotykanych powikłań,
• zgon pacjenta w wyniku sepsy lub niewydolności oddechowej (zwłaszcza u ludzi w podeszłym wieku).

Anna Pomianek

Źródło:

http://pl.wikipedia.org/

Czynniki ryzyka:
• palenie tytoniu (czynne i bierne),
• czynniki zawodowe (koks, nikiel, azbest),
• czynniki środowiskowe (uwarunkowania dziedziczne, zanieczyszczenia).

Objawy:
• kaszel,
• krwioplucie,
• duszność,
• bolesność w obrębie klatki piersiowej,
• nawracające stany zapalne,
• chrypka,
• zespół żyły próżnej górnej.

Rak płuca jest rozpoznawany bardzo późno. Objawy są związane z obecnością guza w oskrzelach.

Diagnostyka:
• Rtg płuc,
• tomografia komputerowa,
• badanie cytologiczne plwociny,
• bronchofiberoskopia,
• biopsja aspiracyjna cienkoigłowa,
• videotorakoskopia.

Leczenie:
• leczenie chirurgiczne,
• chemioterapia,
• radioterapia.

Anna Pomianek

Objawy:

• układ oddechowy:
  • kaszel – w pierwszym okresie choroby suchy, następnie mokry, uporczywy, z wydzieliną;
  • przewlekłe infekcje oskrzelowe i płucne, częste i nawracające, trudne w leczeniu, duszności;
  • przewlekłe zapalenia zatok przynosowych bocznych nosa z polipami.
• układ pokarmowy:
  • zaburzenia wydzielania enzymów trawiennych zakłócające trawienie i wchłanianie pokarmów;
  • częste, obfite i tłuszczowe stolce o nieprzyjemnym zapachu, biegunka, niedrożność jelit spowodowana zaczopowaniem jelita grubego przez gęstą smółkę (stolec noworodka);
  • wypadanie odbytu.
• układ rozrodczy:
  • u chorych dorosłych choroba może spowodować niepłodność;
  • u kobiet związana ze wzrostem lepkości śluzu szyjkowego (blokującego wędrówkę plemników);
  • u mężczyzn niepłodność uwarunkowana niedrożnością nasieniowodów.
• inne:
  • nasilone pocenie się (obfity pot ze zwiększonym stężeniem chloru i sodu);
  • cukrzyca;
  • marskość wątroby;
  • obniżona wydolność serca;
  • palce pałeczkowate;
  • zaburzenia rozwojowe;
  • wyniszczenie organizmu.

Postępowanie:

Mukowiscydoza jest chorobą nieuleczalną, w swym przebiegu prowadzi do przedwczesnej śmierci dziecka (wiek 30 lat osiągają nieliczni chorzy). Leczenie jest wyłącznie objawowe i ma na celu zmniejszenie dolegliwości chorobowych, wydłużenie życia i poprawę jego jakości.

W tym celu dąży się do:

• zapobiegania i opanowywania infekcji oskrzelowo–płucnych
  • podawanie antybiotyków oraz leków mukolitycznych (upłynniających zalegającą wydzielinę) i rozszerzających oskrzela;
  • inhalacje lecznicze;
• usprawniania trawienia i wchłaniania pokarmów
  • uzupełnianie enzymów trzustkowych;
  • wprowadzenie diety wysokobiałkowej;
  • podawanie preparatów witaminowych.

Bardzo istotną rolę w prowadzeniu chorego dziecka odgrywa postępowanie fizjoterapeutyczne:

• drenaż ułożeniowy, oklepywanie i wibracje klatki piersiowej;
• ćwiczenia oddechowe;
• ćwiczenia skutecznego kaszlu;
• gimnastyka ogólnokondycyjna o łagodnym natężeniu;

Są to procedury skierowane na usuwanie z dróg oddechowych zalegającej wydzieliny oraz zapobieganie nadmiernemu jej gromadzeniu. Aktywizują także działanie przepony i mięśni oddechowych, co znacznie ułatwia pacjentom wentylację i odksztuszanie.

Magdalena Dudziak

Źródła:
P. Dworkin, Pediatria, Wrocław 2000.
S. Hubberstey (i in.), Encyklopedia zdrowia dziecka, Poznań 2001.

Główne czynniki warunkujące astmę u dzieci to:

• infekcje dróg oddechowych, głównie wirusowe;
• dym papierosowy, kurz domowy, zanieczyszczenia powietrza;
• pyłki roślin, zarodniki pleśni;
• sierść zwierząt, pierze;
• wysiłek fizyczny;
• czynniki emocjonalne;
• składniki żywności;
• środki chemiczne, leki, kosmetyki, środki czystości.

W wyniku reakcji organizmu na alergen dochodzi do skurczu mięśni gładkich oskrzeli, co powoduje zmniejszenie napływu powietrza do płuc. Reakcja alergiczna powoduje także zapalenie ścian oskrzeli oraz ich obrzęk i wzrost wydzielania śluzu. Czynniki te warunkują niedostateczne natlenienie organizmu i przyczyniają się do powstania charakterystycznych symptomów choroby.

Objawy:

Na pierwszy plan wysuwa się szereg objawów typowo płucnych – są to:

• wzrost częstości oddechów;
• oddech świszczący;
• zmiana głębokości i rytmu oddychania;
• oddech wymagający wysiłku;
• duszność, niedotlenienie (sine zabarwienie warg).

Ponadto występują też objawy ze strony układu krążenia:

• spadek lub wzrost częstości akcji serca;
• spadek lub wzrost ciśnienia tętniczego;
• zatrzymanie akcji serca.

oraz objawy neurologiczne:

• niepokój, panika (dziecko może mieć wrażenie, że się dusi);
• ból głowy;
• drgawki.

Wyżej wymienione cechy niewydolności oddechowej pojawiają się w czasie napadów astmy (występujących w zależności od nasilenia choroby od kilku razy w miesiącu do kilku w ciągu tygodnia), w okresach międzynapadowych mogą się pojawić jedynie lekkie objawy oddechowe.

Postępowanie:

w czasie napadu astmy:

• inhalacje rozszerzające oskrzela;
• leki przeciwzapalne;
• przyjęcie do szpitala;

po ataku:

• postępowanie fizjoterapeutyczne: toaleta dróg oddechowych (drenaż, oklepywanie klatki piersiowej, wstrząsanie);

w czasie międzynapadowym:

• unikanie przez dziecko czynników drażniących powodujących napady;
• w przypadku, gdy unikanie alergenów jest niemożliwe lub trudne, stosuje się immunoterapię, czyli odczulanie dziecka na dany alergen (niestety nie zawsze wystarczające do złagodzenia objawów);
• regularne podawanie leków rozszerzających oskrzela w dawkach zapobiegających;
• fizjoterapia oddechowa (stosowanie ćwiczeń oddechowych, oddychanie torem przeponowym; nauczenie dziecka technik rozluźniających oraz kontrolowania oddechu, aby w czasie napadu umiało zachować spokój; ćwiczenia w basenie i ćwiczenia ogólnousprawniające – w razie potrzeby przed ćwiczeniami należy podać leki rozkurczowe).

Magdalena Dudziak

Źródła:
P. Dworkin, Pediatria, Wrocław 2000.
S. Hubberstey (i in.), Encyklopedia zdrowia dziecka, Poznań 2001.

Podrażnienie struktur układu oddechowego przez spływającą obficie wydzielinę wywołuje kaszel. Wydzielina będąca jego przyczyną powstaje w wyniku procesu zapalnego i zmienia charakter ze śluzowego na ropny. Kaszel może też przybrać postać suchą, co może być sygnałem występowania różnego rodzaju zapaleń któregoś z narządów oddechowych.

Diagnozując zaburzenia układu oddechowego pobiera się do badań wydzielinę wywołującą kaszel odksztuśny. Materiał ten poddawany jest analizie bakteriologicznej i cytologicznej. Pozwala to zidentyfikować rodzaj drobnoustroju wywołującego zaburzenie. Poważne obawy może wywołać kaszel z drobinami krwi w plwocinie. Może to być objaw rozwijającej się gruźlicy, raka lub zawału płuc.

Niepokojącym objawem jest ból w klatce piersiowej. Może on być wywołany problemami z sercem, częścią układu oddechowego, przełykiem czy przeponą. Ból w klatce piersiowej może też towarzyszyć chorobom płuc i oskrzeli.

Do poważnych chorób układu oddechowego należy zapalenie płuc. Jest ono wywołane przez bakterie i wirusy, a także czynniki alergiczne i chemiczne. Objawia się uporczywym kaszlem z odksztuszaniem ropnej wydzieliny, dusznościami, bólem w klatce piersiowej, dreszczami i wysoką gorączką. Do diagnozy zapalenia płuc stosuje się zdjęcie rentgenowskie. Profilaktyka obejmuje ograniczenie kontaktów z osobami zakaźnie chorymi i unikaniu sytuacji skrajnego zmęczenia i wyziębienia organizmu. Niekiedy stosuje się szczepienia przeciw bakteriom wywołującym tą chorobę.

Innym schorzeniem układu oddechowego jest mukowiscydoza. Jest to choroba wrodzona i charakteryzuje się produkcją śluzu o niewłaściwym składzie. Zbyt gęsta wydzielina powoduje zaczopowanie drobnych oskrzelików, co w konsekwencji prowadzi do niewydolności oddechowej. Profilaktyka w wypadku tej choroby polega na ograniczeniu do minimum liczby stanów zapalnych płuc. Pacjenci poddawani są regularnym zabiegom fizykoterapeutycznym takim jak oklepywanie. Jeśli jedno z dzieci choruje na mukowiscydozę, to prawdopodobieństwo pojawienia się tego schorzenia u kolejnych dzieci wynosi 25 %.

Poważnym zagrożeniem dla życia jest zator i będący jego konsekwencją zawał płucny. Dochodzi do niego, gdy materiał zatorowy spowoduje zablokowanie tętnicy. Materiał zatorowy to w większości przypadków zakrzep (może też być nim tłuszcz uwolniony z tkanek do układu krążenia podczas urazu). Typowa lokalizacja zatoru płuc to dolne płaty prawego płuca. Zator płucny może objawiać się następująco:

• w większości przypadków nagle pojawia się duszność (subiektywne uczucie braku tchu) oraz przyspieszenie oddychania;
• ból w klatce piersiowej, który może promieniować pod przeponę;
• kaszel;
• przyspieszone bicie serca;
• pacjent może odczuwać niepokój.

Jednym z najczęściej występujących nowotworów złośliwych jest rak płuc. Najwięcej przypadków zachorowań odnotowuje się wśród mężczyzn ok. 60 roku życia. W początkowej fazie rozwoju choroba ta przypomina inne schorzenia układu oddechowego, m.in. zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie opłucnej czy ropień płuca. Dokładna diagnoza nowotworu wymaga wykonania badań histopatologicznych. Wczesne rozpoznanie raka płuc daje duże szansę na całkowite wyleczenie. Jedną z głównych przyczyn pojawienia się nowotworu płuc jest dym tytoniowy. Palacze chorują ok. 20 razy częściej niż niepalący. Ryzyko zależy od ilości papierosów wypalanych w ciągu doby oraz od długości trwania uzależnienia. Przemysłowe zanieczyszczenie powietrza jest również poważnym zagrożeniem dla płuc. Szczególnie niebezpieczne jest wystawienie się na wpływ takich związków jak: nikiel, chrom i pył azbestowy.

Dariusz Hryciuk

Źródło:
Encyklopedia Zdrowia Rodziny.

Jeśli nieżytowe zapalenie krtani wywołane jest wirusami, to towarzyszy mu wiele dodatkowych objawów, są to na przykład chrypka i suchy kaszel, a także pieczenie lub drapanie w gardle. Istnieje także odmiana zapalenia krtani występująca razem z zajęciem błony śluzowej tchawicy, a objawem świadczącym o takiej formie choroby jest wzmożone wydzielanie śluzu oraz zaleganie gęstej wydzieliny w krtani oraz tchawicy.

Leczenie zapalenia krtani u dorosłych polega na stosowaniu leków rozrzedzających wydzielinę. Zalecane jest także przyjmowanie większej ilości płynów. Pomóc może również odpowiednie nawilżenie pomieszczeń w okresie grzewczym. Występują jednak przypadki, w których te zabiegi są niewystarczające, a chory zmuszony jest do hospitalizacji. Dzieje się tak w sytuacji występowania bardzo nasilonej duszności.

Inaczej wygląda leczenie u małych pacjentów, gdyż ich struktura i budowa krtani nieco różni się od dorosłego. „Luźna tkanka łączna krtani małego dziecka podatna jest bardzo na obrzęk i stany skurczowe, co powoduje, że zapalenia krtani u dzieci objawiają się silną, nagłą dusznością… Szybko narastająca duszność, «szczekający» kaszel, wysoka gorączka, wdech powietrza, któremu towarzyszą odgłosy «piania koguta» nierzadko zmuszają zaniepokojonych rodziców nawet do wzywania pogotowia ratunkowego” (www.resmedica.pl).

Najbardziej zagrożone są dzieci pomiędzy pierwszym i siódmym rokiem życia. Później ryzyko to zmniejsza się wraz z wiekiem. Często dzieciom chorym na zapalenie krtani oprócz odpowiednich leków, takich jak na przykład antybiotyki, podaje się bardzo małe dawki sterydów, które zapobiec mają zwężaniu się krtani i jednocześnie mają nie dopuścić do pojawienia się duszności.

Nie często, ale jednak pojawia się także przewlekłe zapalenie krtani, które rozwija się bardzo niepostrzeżenie i skrycie. Często występuje jako nie wyleczenie zapalenia błony śluzowej krtani, ale powodami jej pojawienia się mogą być również te same powody, które powodują wystąpienie ostrego zapalenia błony śluzowej krtani.

Najczęstszym objawem przewlekłego zapalenia jest długotrwale utrzymująca się chrypka oraz towarzyszący temu męczący kaszel. Pacjenci skarżą się także na drapanie i zasychanie w gardle.

Zarówno ostre, jak i przewlekłe zapalenie krtani wynikające ze zbytniego obciążenia głosu bywa częstą chorobą śpiewaków i nauczycieli.

Agnieszka Kasperczyk-Bac

Źródła:
www.resmedica.pl
www.edziecko.pl
www.medycyna.linia.pl