ZdrowePorady.pl » Choroby układu pokarmowego

Celiakia (choroba trzewna)

ania — Sat, 09 Jan 2010 17:47:12 +0000

Jest to dziedziczna choroba polegająca na występowaniu zaburzeń trawienia i wchłaniania jelitowego związanych z nietolerancją glutenu zawartego w zbożach. Nieprawidłowa reakcja immunologiczna spowodowana jest nadmierną odpowiedzią immunologiczną na grupę białek zbożowych, a dokładniej na pochodzące z nich frakcje: gliadynę (w pszenicy), sekalinę (w jęczmieniu), hordeinę (w życie).

Wyróżniamy trzy typy celiakii:

• jawna (aktywna, pełnoobjawowa) – występuje najczęściej u dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych, występuje zdecydowanie rzadziej niż postać niema. Charakteryzują ją następujące objawy: bóle i wzdęcia brzucha, biegunki tłuszczowe lub wodniste, utrata masy ciała, zaburzenia rozwoju u dzieci, w tym głównie zaburzenia wzrostu (niskorosłość), zmiana usposobienia, często depresja, objawy niedoborowe (np. anemia) będące efektem zespołu złego wchłaniania.
• niema (ubogoobjawowa lub bezobjawowa) – zmiany chorobowe występują tylko w błonie śluzowej jelita cienkiego i zwykle nie towarzyszą im objawy typowe dla formy jawnej. Najczęstsze objawy to: niewyjaśniona niedokrwistość z niedoboru żelaza, podwyższony poziom cholesterolu, wrzodziejące zapalenia jamy ustnej, niedorozwój szkliwa zębowego, zaburzenia neurologiczne (neuropatia obwodowa, ataksja), uporczywe bóle głowy, wczesna osteoporoza, bóle kostne i stawowe, problemy ze skórą (sugerujące chorobę Dühringa), nawykowe poronienia, problemy z płodnością.
• ukryta (latentna, utajona) – mówimy o niej, kiedy we krwi osób z prawidłowym obrazem jelita stwierdzamy obecność przeciwciał antyendomysjalnych (IgAEmA).

Diagnostyka:

• biopsja jelita cienkiego,
• badanie serologiczne miana przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej (tTGA – przeciwciała w klasie IgA) lub przeciw endomysium mięśni gładkich.

Leczenie:

• stosuje się dietę bezglutenową, która polega na całkowitej i nieprzerwanej eliminacji z pożywienia pszenicy, żyta, jęczmienia i (w Polsce) owsa.

Lista niektórych produktów dozwolonych w celiakii:

• ryż, mąka ryżowa, płatki i kaszki ryżowe, pieczywo ryżowe,
• mączka ziemniaczana,
• mąka kukurydziana, płatki i chrupki kukurydziane,
• soja, tapioka, sago,
• makaron bezglutenowy i pieczywo bezglutenowe,
• kasze: gryczana i jaglana,
• ciastka bezglutenowe, słodycze bezglutenowe, czekolada bez nadzienia (o ile nie jest zanieczyszczona glutenem),
• mleko, przetwory mleczne (o ile nie zawierają glutenu),
• jaja,
• mięso, szlachetne wędliny (o ile nie zawierają glutenu), podroby, tłuszcze,
• owoce, warzywa,
• kawa naturalna, herbata (o ile nie zawiera glutenu), kakao naturalne,
• przyprawy (o ile nie zawierają glutenu), cukier,
• miód,
• wszystkie produkty żywnościowe oznaczone symbolem “Przekreślonego Kłosa”.

Anna Pomianek

Źródło:

http://www.celiakia.org.pl/

www. wikipedia.org

Kamica żółciowa

ania — Tue, 22 Dec 2009 20:30:01 +0000

Choroba polegająca na powstawianiu w układzie żółciowym złogów (kamieni) przez wytrącanie się z cholesterolu, barwników żółciowych, soli wapnia oraz innych składników. Czynnikami sprzyjającymi powstawaniu kamieni są: przewlekłe stany zapalne, nadmiar cholesterolu, zagęszczenie żółci i trudności w jej odpływie, otyłość, cukrzyca, ciąża, choroby wątroby, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna.

Objawy:

• ból w nadbrzuszu, może promieniować do okolicy łopatkowej,
• gorączka i dreszcze,
• nawracające objawy niestrawności,
• nasilone nudności i wymioty,
• żółtaczka.

Powikłania:

• zapalenie pęcherzyka żółciowego z perforacją pęcherzyka i żółciowym zapaleniem otrzewnej, ropień lub wodniak pęcherzyka żółciowego,
• zapalenie dróg żółciowych,
• odleżyny powodujące powstawanie przetok,
• ostre zapalenie trzustki,
• krwawienie,
• przetoka pęcherzykowo-jelitowa,
• zwiększone ryzyko rozwoju raka pęcherzyka żółciowego.

Leczenie:

• dieta wątrobowa,
• leczenie farmakologiczne: leki przeciwbólowe, rozkurczowe, antybiotyki; próby farmakologicznego rozpuszczenia kamieni,
• ultrasonoterapia,
• leczenie operacyjne: usunięcie pęcherzyka żółciowego (cholecystektomia) wraz z kamieniami, ewentualnie także usunięcie kamieni z przewodów żółciowych, w wybranych przypadkach możliwe jest wykonanie zabiegu metodą laparoskopową, a gdy jest to niemożliwe wykonuje się laparotomię.

Anna Pomianek

Źródło:

K. Janicki, Domowy poradnik medyczny, Warszawa 2009.
www. wikipedia.org

Choroba Crohna

ania — Mon, 07 Dec 2009 13:54:10 +0000

Jest to przewlekły, nieswoisty proces zapalny ściany przewodu pokarmowego o nieznanej etiologii. Może dotyczyć każdego jego odcinka, najczęściej jednak umiejscawia się w końcowej części jelita cienkiego oraz początkowej jelita grubego. Choroba Crohna dotyka z jednakową częstością kobiet i mężczyzn.

Objawy:

• przewlekła biegunka (zwykle bez krwi),
• bóle brzucha (często w prawym podbrzuszu),
• niedrożność jelit,
• guzowaty opór w jamie brzusznej,
• zmiany okołoodbytniczne (szczelina, przetoka, ropień).

Diagnostyka:

• podstawowe badanie krwi,
• kolonoskopia połączona z pobraniem materiału do badania histopatologicznego,
• RTG,
• wlew kontrastowy jelita grubego,
• pasaż jelitowy.

Powikłania:

• zmiany okołoodbytnicze,
• rak jelita grubego,
• perforacja jelita z tworzeniem ropni,
• niedokrwistość,
• niedobory pokarmowe,
• osteoporoza,
• kamica żółciowa,
• kamica nerkowa,
• przetoki jelitowo-jelitowe, jelitowo-pęcherzowe, jelitowo-pochwowe.

Leczenie:

Celem leczenia jest doprowadzenie do remisji objawów oraz poprawa jakości życia chorego i zapobieganie ewentualnym powikłaniom.

• leczenie zachowawcze – polega na przewlekłym podawaniu sulfasalazyny lub mesalazyny, które działają przeciwzapalnie i hamują rozwój bakterii. W zaostrzeniach stosuje się kortykosteroidy.
• leczenie operacyjne – kolektomia.

Anna Pomianek

Źródło:

http://pl.wikipedia.org/

Wzdęcia

ania — Sat, 12 Sep 2009 10:48:08 +0000

Wzdęcia wiążą się z obecnością nadmiernej ilości gazów w jelitach. Gazy te pochodzą z powietrza połykanego, z produkcji wewnątrzjelitowej oraz dyfuzji z krwi. Uczucie wzdęcia należy do grupy najczęstszych dolegliwości brzusznych, niekiedy towarzyszą mu bóle o charakterze kurczowym lub kolkowym.

Przyczyny:

• połykanie nadmiaru powietrza podczas szybkiego jedzenia, picia czy odbytej przez nas rozmowy w czasie posiłku,
• picie napojów gazowanych,
• zespół jelita drażliwego,
• porażenie jelit i ich niedrożność,
• nadmierny rozwój jelitowej flory bakteryjnej.

Zapobieganie:

• przestrzeganie diety, unikanie pokarmów wiatropędnych takich jak np. fasola, groch, kapusta, kalafior),
• jedzenie powoli, bez pośpiechu,
• spacerowanie po posiłku,
• unikanie czynności powodujących połykanie powietrza
• unikanie spożywania napojów gazowanych,
• picie herbatek ziołowe: np. kminku, kopru włoskiego, mięty,
• unikanie zdenerwowania, życia w biegu, oraz zbyt dużego wysiłku.

Obecnie na rynku istnieje również wiele leków zapobiegających wzdęciom, a przy tym łagodzących je np. Espumisan, Disflatyl, Gastrosil, Manti.

Anna Pomianek

Źródło:

http://wzdecia.poradnikzdrowia.net

W. Bruhl, R. Brzozowski (Red. ), Vademecum lekarza ogólnego, Warszawa 1990.

Wymioty

ania — Sat, 12 Sep 2009 10:30:06 +0000

Wymioty powstają przy zwiotczałym trzonie żołądka i wpuście, który ulega przesunięciu ponad poziom rozworu przełykowego oraz przy silnym skurczu odźwiernika i zamknięciu głośni. Siłą wyrzucającą na zewnątrz treści żołądka są silne skurcze przepony i mięśni brzucha. Wymiotom często może towarzyszyć refleks dwunastniczo-żołądkowy, nadmierne ślinienie, zwolnienie lub późniejsze przyspieszenie tętna. Do rzadszych objawów należą natomiast wypróżnienie i rozwolnienie.

Przyczyny wymiotów:

• przejedzenie,
• zatrucia pokarmowe,
• choroba lokomocyjna,
• krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego (wymiociny fusowate),
• rozstrzenie przełyku (wymiociny śluzowe, niekwaśne),
• nadciśnienie śródczaszkowe (tzw. wymioty chlustające),
• u ciężarnych (tzw. wymioty niepowściągliwe),
• przy zapaleniu otrzewnej,
• przy niedrożności przewodu pokarmowego,
• po nadużyciu alkoholu, narkotykach,
• po spożyciu niektórych leków,
• przy ostrych nerwicach.

Postępowanie:

Kiedy wymioty są krótkotrwałe, zazwyczaj nie powodują poważnych skutków. Natomiast gdy trwają długo, a dodatkowo towarzyszą im biegunka lub zlewne poty, może dojść do odwodnienia organizmu i zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej. W takich sytuacjach należy uzupełniać płyny doustnie lub drogą dożylną.

Anna Pomianek

Źródło:
W. Bruhl, R. Brzozowski (Red. ), Vademecum lekarza ogólnego, Warszawa 1990.

Czkawka

ania — Thu, 10 Sep 2009 18:12:58 +0000

Powstaje przez niezależny od woli skurcz przepony, który powoduje wdech, przy czym wdech ten jest nagle przerwany skurczem głośni. W ten sposób powstaje charakterystyczny dźwięk towarzyszący widocznemu wstrząśnięciu tułowiem. Czkawka może się pojawiać w przebiegu choroby pod- i nadprzeponowemu pochodzenia zapalnego, nowotworowego, uciskowego, ale również w chorobach ośrodkowego układu nerwowego, zatruciach egzo- i endogennych.

Czkawka jako krótkotrwałe zjawisko może być objawem bez znaczenia np. po nadmiernym spożyciu pokarmów lub alkoholu. Najczęściej mija po kilku minutach: popularne sposoby na pozbycie się czkawki (picie wody, wstrzymywanie oddechu, spożywanie cukru itp.) nie u każdego są skuteczne.

Czkawka nie jest bezpośrednio niebezpieczna, jednak obciąża układ krążenia w stanach pooperacyjnych lub w przypadku chorób toczących się w jamie brzusznej, nasilając dolegliwości.

Anna Pomianek

Źródło:
W. Bruhl, R. Brzozowski (Red. ), Vademecum lekarza ogólnego, Warszawa 1990.

Mdłości

ania — Thu, 10 Sep 2009 16:23:03 +0000

Są bardzo częstymi objawami związanymi nie tylko z chorobami układu pokarmowego. Spotyka się je bowiem także w ciąży, w chorobie lokomocyjnej, wysokościowej, po narkozie i zatruciach egzo- i endogennych, przy nadciśnieniu wewnątrzczaszkowym i kolce nerkowej oraz różnych innych stanach.

Nudności są uczuciem subiektywnym i wydaje się, że w czasie ich odczuwania żołądek jest zwiotczały i słabnie jego perystaltyka. Mdłości mogą być wywołane przez bodźce z układu trawiennego, dym tytoniowy, podrażnienie błędnika, a nawet na sam odrażający widok lub wspomnienia.

Mdłościom może towarzyszyć osłabienie, spadek ciśnienia krwi, utrata apetytu oraz wzmożona potliwość. Mogą być one również (ale nie muszą) objawem poprzedzającym wymioty. Jeśli dolegliwości są bardzo silne, nawracają lub trwają długo, trzeba skonsultować się z lekarzem, gdyż mogą świadczyć o zapaleniu wyrostka robaczkowego, wątroby czy nerek albo być objawem bulimii.

By samopoczucie wróciło do normy, wystarczy poczekać lub wypróbować domowe sposoby na mdłości. Oto niektóre z nich:

• stosowanie preparatów z wyciągiem z imbiru,
• ssanie kostki cukru nasączonej miętowymi kroplami,
• zjedzenie kilku migdałów (oczywiście pod warunkiem, że nie jesteśmy na nie uczuleni!),
• relaks – leżenie się na wznak, tak by tułów i głowa były nieco wyżej niż nogi w wywietrzonym pomieszczeniu,
• spokojnie, głębokie oddychanie,
• rezygnacja z kawy, soków owocowych i napojów gazowanych, picie wody mineralnej lub naparu ziołowego,
• gdy wróci apetyt – jedzenie lekkostrawnych potraw.

Anna Pomianek

Źródło:

http://polki.pl/

W. Bruhl, R. Brzozowski (Red. ), Vademecum lekarza ogólnego, Warszawa 1990.

Rak trzustki

ania — Mon, 31 Aug 2009 22:09:47 +0000

Rak trzustki stanowi 3,5% wszystkich raków u mężczyzn i 2,5% raków u kobiet. Praktycznie nie występuje u ludzi poniżej 30. roku życia. Szczyt zachorowań przypada na 60 lata życia. Rak trzustki najczęściej daje przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych, do wątroby, kości i płuc.

Czynniki ryzyka:

• palenie papierosów,
• nadużywanie alkoholu,
• przewlekłe zapalenie trzustki,
• cukrzyca,
• infekcja Helicobacter pylori,
• pochodzenie afro-amerykańskie,
• wysoki udział mięsa w diecie,
• otyłość,
• płeć męska,
• rak trzustki u krewnych pierwszego stopnia,
• zapalenie przyzębia.

Objawy:

• dolegliwości bólowe w nadbrzuszu (szczególnie w nocy),
• żółtaczka,
• zaburzenia trawienne (upośledzenie łaknienia, nudności, wymioty, biegunki),
• chudnięcie,
• ciemne zabarwienie moczu,
• gliniaste stolce,
• świąd skóry,
• zakrzepy żylne,
• krwawienie z przewodu pokarmowego,
• puchlina brzuszna.

Diagnostyka:

• badanie radiologiczne,
• tomografia komputerowa żołądka i dwunastnicy,
• biopsja pod kontrolą USG,
• rezonans magnetyczny,
• endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna,
• badanie cytologiczne wydzieliny trzustki,
• pankreatoskopia + biopsja celowana ,
• ultrasonografia laparoskopowa.

Leczenie:

Stosuje się jedynie leczenie operacyjne, które ma na celu usunięcie chorej trzustki. Niestety, z powodu dużego zaawansowania zmian, tylko 10 – 15% raków nadaje się do operacji. W przypadkach nieoperacyjnych wykonuje się protezowanie lub drenaż dróg żółciowych. Ponadto stosuje się leczenie objawowe, polegające na walce z bólem.

Anna Pomianek

Źródło:
W. Bruhl, R. Brzozowski (Red. ), Vademecum lekarza ogólnego, Warszawa 1990.

Rak żołądka

ania — Mon, 10 Aug 2009 13:21:14 +0000

Jest to nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka błony śluzowej żołądka.

Czynniki ryzyka:
• silne zakażenie Helicobacter pylori,
• palenie tytoniu,
• zanikowe zapalenie żołądka,
• metaplazja jelitowa śluzówki żołądka,
• polipy gruczołowe żołądka,
• owrzodzenie żołądka,
• zabiegi chirurgiczne żołądka,
• ekspozycja na pył węglowy i azbest.

Objawy:
• spadek masy ciała,
• brak apetytu,
• ból w nadbrzuszu,
• uczucie pełności, nudności , odbijanie,
• osłabienie i szybkie męczenie się,
• zaburzenia połykania,
• wymioty krótko po spożyciu posiłku,
• smoliste stolce,
• żółtaczka,
• gorączka.

Diagnostyka:
• badanie radiologiczne,
• badanie endoskopowe z biopsją i badaniem cytologicznym,
• morfologia krwi,
• rezonans magnetyczny,
• tomografia komputerowa.

Leczenie:
• chirurgiczne (gastrektomia subtotalna lub totalna),
• radioterapia,
• chemioterapia.

Anna Pomianek

Hemoroidy (żylaki odbytu)

ania — Mon, 10 Aug 2009 13:04:58 +0000

Są to sploty naczyń, wypełnione krwią, znajdujące się w kanale odbytu. O stanach chorobowych mówimy gdy dochodzi do ich poszerzenia, powodującego zaburzenia funkcjonowania układu wydalniczego.

Przyczyny:
• siedzący tryb życia,
• nieprawidłowe odżywianie się (tłusta dieta).

Objawy:
• krwawienie z kiszki stolcowej,
• ból przy oddawaniu stolca,
• świąd, pieczenie odbytu.

Diagnostyka:
• badanie per rectum

Leczenie:
• nasiadówki w wannie,
• farmakoterapia.

Anna Pomianek