• palenie papierosów,
• nadużywanie alkoholu,
• przewlekłe zapalenie trzustki,
• cukrzyca,
• infekcja Helicobacter pylori,
• pochodzenie afro-amerykańskie,
• wysoki udział mięsa w diecie,
• otyłość,
• płeć męska,
• rak trzustki u krewnych pierwszego stopnia,
• zapalenie przyzębia.

Objawy:

• dolegliwości bólowe w nadbrzuszu (szczególnie w nocy),
• żółtaczka,
• zaburzenia trawienne (upośledzenie łaknienia, nudności, wymioty, biegunki),
• chudnięcie,
• ciemne zabarwienie moczu,
• gliniaste stolce,
• świąd skóry,
• zakrzepy żylne,
• krwawienie z przewodu pokarmowego,
• puchlina brzuszna.

Diagnostyka:

• badanie radiologiczne,
• tomografia komputerowa żołądka i dwunastnicy,
• biopsja pod kontrolą USG,
• rezonans magnetyczny,
• endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna,
• badanie cytologiczne wydzieliny trzustki,
• pankreatoskopia + biopsja celowana ,
• ultrasonografia laparoskopowa.

Leczenie:

Stosuje się jedynie leczenie operacyjne, które ma na celu usunięcie chorej trzustki. Niestety, z powodu dużego zaawansowania zmian, tylko 10 – 15% raków nadaje się do operacji. W przypadkach nieoperacyjnych wykonuje się protezowanie lub drenaż dróg żółciowych. Ponadto stosuje się leczenie objawowe, polegające na walce z bólem.

Anna Pomianek

Źródło:
W. Bruhl, R. Brzozowski (Red. ), Vademecum lekarza ogólnego, Warszawa 1990.

Przyczyny rozwoju cukrzycy typu 1. nie są do końca poznane, choć wiadomo, iż dużą rolę i znaczenie mają tu czynniki genetyczne, dziedziczenie, infekcje wirusowe, nieprawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego organizmu.

Cukrzyca typu 2. kiedyś nazywana była insulinoniezależną – NIDDM (Non-Insulin Dependent Diabetes Mellitus). Jest to najczęstsza postać tej choroby. Stanowi ona ok. 90% przypadków zachorowań. Ujawnia się ona w wieku dojrzałym, choć w ostatnich latach występuje również u młodych osób, które mają skłonności do tej choroby oraz mają tzw. czynnik ryzyka cukrzycy.

Często pojawia się ona u kobiet w ciąży, u których były odnotowane przypadki zachorowań na cukrzycę. Wystąpienie u ciężarnej choroby doprowadzić może do przedwczesnego porodu, wystąpienia stanu przedrzucawkowego oraz zwiększonego prawdopodobieństwa cięcia cesarskiego.

Na cukrzycę typu 2. najbardziej narażone są także osoby otyłe. Osoby chore na ten rodzaj cukrzycy lub mające wysoki czynnik ryzyka powinny przestrzegać zaleconej przez lekarza diety oraz wykonywać różne ćwiczenia ruchowe, które także powinien zalecić lekarz.

Odmiana typu 2. często nazywana jest epidemią XXI wieku, gdyż z roku na rok bardzo gwałtownie wzrasta zachorowalność na cukrzycę. Jest to choroba znana od tysiącleci, bo już od starożytności, jednak problem współczesnej ludności jest coraz większy. Szacuje się, że dotyczy on ok. 100 milionów chorych w krajach rozwiniętych, a w 2010 roku liczba ta wzrośnie do ok. 220 milionów. Również w Polsce cukrzyca stanowi bardzo poważny problem zdrowotny.

Ważnym przeciwwskazaniem dla chorych jest bezwzględny zakaz palenia tytoniu, gdyż może to uchronić przed naczyniowymi powikłaniami.

Osoba, która podejrzewa u siebie możliwość pojawienia się cukrzycy, powinna niezwłocznie pójść do lekarza i wykonać potrzebne badania, gdyż nieleczona może doprowadzić do bardzo poważnych powikłań takich jak np. kwasica ketonowa lub kwasica hiperosmotyczna. W skrajnych przypadkach cukrzyca może również doprowadzić do śmierci.

Agnieszka Kasperczyk-Bac

Źródła:
Wielka encyklopedia A-Z.
www.wikipedia.pl
www.resmedica.pl
www.cukrzyca.info.pl
www.po40.pl